La ridgaso, kiu ne alportas ĝojon al Eŭropo

Laŭ Vikipedio: “Ridgaso, dinitrogenoksido, dunitrogena oksido (N2O), estas senkolora gaso. Kiam homo enspiras iom de la gaso, li unue havas plezursenton kaj eŭforion, kiu ofte kaŭzas ridon. Pli forta dozo senkonsciigas. Tial la gaso dum iu tempo estis uzata kiel anestezilo”.

Kiel distra drogo ĝi estas tia plej uzata en la mondo laŭ Global Drug Survey, kiu estas tutmonda esploro jare efektivigata pere de interreto kun dekmiloj da uzantoj. Malgraŭ tio, ke ĝi estas pli sekura ol aliaj, ties konsumado ekzorgigas tiujn landojn, kie la uzado pli sukcesas: Germanlando, Unuiĝinta Reĝlando kaj Nederlando.

Ĉi-monate la nederlanda registaro anoncis, ke malpermesos la distran uzadon de la ridgaso, kaj enlistigos ĝin en sia listo pri kontraŭleĝaj substancoj. Ankaŭ ĉi-monate la franca parlamento aprobis leĝproponon, kiu malpermesas ĝian vendon al malplenkreskuloj, antaŭ la alarmo estiganta de kelkaj okazaĵoj pri nervdisturboj post inhalado de tia gaso.

Ĉinlando sukcese pafis potencan raketon

Lastvendrede (la 27-an) je la 20h45 ĉe la kosmodromo Wenchang – en la suda provinco Hainan – Ĉinlando pafis la trian portoraketon Changzheng-5, kiu estas tiu raketo kun la plej granda portopovo de la lando.

Post 2220 sekundoj ĝi alportis la 14-tunan komunikadsateliton Shijian-20 al la planata orbitigo – ĝi veturos ĝis 36 mil kilometroj for de la terglobo. Temas pri testo por kontroli la funkciadon de la nova generacio de portoraketoj – ĝi estas 57 metroj longa kaj 870-tuna peza ĉe deteriĝo.

Kun tiu kapablo tiu ĉina kosmopramo egaliĝas al tiuj similaĵoj eŭropa (Ariane-5), usona (Delta IC Heavy) kaj rusa (Proton M).
Lastsabate la vicestro de la Nacia Kosmoadministrado, Wu Yanhua asertis: “Se tiu flugo sukcesplene efektiviĝu, venos poste gravaj misioj kiel la ekfunkciigo de la unua ĉina marsa kosmosondilo, la luna kosmosondilo Chang’e-5, kaj la centra modulo por la loĝata kosmostacio”.

La arkta magneta poluso moviĝas Ruslanden

Po kvin jaroj la usona faka organizo Nacia Mara kaj Atmosfera Administracio (angla mallongigo NOAA) ĝisdatigas la Mondan Magnetan Modelon (angla mallongigo WMM), kiu raportas pri la lokiĝo de la arkta magneta poluso – ĝi ne estu konfuzita kun la geografia norda poluso.

La dokumento (WMM 2020) denove reliefas, ke la arkta magneta poluso estas rapide moviĝanta el Kanado en direkto al Siberio, kaj la rapido da 55 kilometroj/jare rimarkita dum la lastaj 20 jaroj nuntempe ŝanĝis al 40 km/jare, laŭ konstato de la esploristoj. “Ekde la unua formala malkovro en 1831 la arkta magneta poluso trairis ĉirkaŭ 2.250 kilometrojn. Tiu vagado ĝenerale estis tre malrapida, ebligante al la scientistoj tre facilece trovi ĝin. Ekde ĉi-jarcento la rapido plialtiĝis”, tion asertas la studo.

Tiu fenomeno konsistas el la moviĝo de la likva fero ekzistanta en la nukleo de la Tero, kaj WMM provizas freŝajn informojn, kiuj utilas je mapoj, kompasoj kaj lokdeterminiloj.

Bonvenon!

Ĉi-tie oni rajtas libere afiŝi proprajn skribaĵojn en Esperanto, ĉu verkitaj ĉu tradukitaj de la afiŝanto, respektante la homajn rajtojn.
Ĉiu skribaĵo afiŝita malaperos post monato.

Tiun ĉi retejon prizorgas PCP, loĝanta en Brazilo.

Por aldoni novan skribaĵon…


Unuafoje petu invitilon…

(kaj petu novan invitilon se vi ne afiŝis de 30 tagoj)