Rusa kuracisto efektivigis mem-kirurgion

rogozov
Tio estis impresa faro. Dum ekspedicio en Antarkto je la 1960-jaroj la 27-jaraĝa rusa kuracisto Leonid Rogozov grave malsaniĝis. Lia misio, kune kun aliaj 11 viroj, estis konstrui la “Stacion  Novolazarevskayan”, kaj februare 1961, post pretigo de la laboro, ili enloĝiĝis tie por fronti la teruran vintron.

“Kiel kirurgo, li facile diagnozis sian akran apendiciton”, tion diris intervjue al BBC la filo de Rogozov, nome Vladislav.

Fine de aprilo Rogozov estis en danĝero pro manko de ekstera helpo – vojaĝo al Rusujo okazis jare, per 36-taga veturado mare. Li nepre trapasu kirurgion, sed ĉar li estis la ununura kuracisto tie, li konsciis, ke si mem plenumu ĝin.

Tre detale Rogozov skizis planon, kaj instruis siajn kunulojn. Sukcese li forigis la apendicon, kiu laŭ aspekte eksplodus post unu tago. La tuta procedo daŭris du horojn.

Nuntempe apendicektomioj (operacia forigo de apendico) estas kutima procedo por ekspedicianoj de pluraj landoj antaŭ restado en Antarkto, kaj rekomendita de kuracistoj en estonteco al kosmonaŭtoj ĉe kolonioj sur Luno kaj Marso.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Ujo pri rapid-manĝaĵo malbonas al sano, laŭ esploro

pako

Studo fare de “Instituto Silent Spring” en Usono indikas, ke pakoj rezistantaj al graso, uzataj por teni picojn kaj hamburgerojn, povas enhavi kemie fluoritajn substancojn, kiuj estas potenciale malsaniga.

La esploro taksis pli ol 400 paperan kaj kartpaperan pakojn de 27 usonaj retoj pri rapidmanĝejoj. La kompostaĵoj uzataj en ĝia fabrikado, kiuj tuŝas la manĝaĵon, povas modifigi la mem-replikiĝon de DNA. La konsumantoj de rapid-manĝaĵoj emos al komplikaĵoj kiel frua pubereco, misfekundeco, tiroid-malsanoj, obezeco, kancero kaj diabeto.

Laurel Schnaider (kemiistino) estas la ĉefa aŭtoro de tiu studo, kiu aperis ĉi-semajne en la revuo “Environmental Science & Technology Letters”.

Infanoj estas plej minacataj de tiu problemo.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Forpasis en Niĝerio la 130-edzina poligamiulo

mohammed-bello-abubakar

Lastsabate (la 28-a de januaro) la islama pastoro Mohammed Bello Abubakar, kiu praktikadis poligamion, forpasis je la aĝo 93 jaroj pro mistera malsano, lasante 203 gefilojn kaj 130 edzinojn, estante kelkaj el ili gravedaj. Laŭ lia persona asistanto, tiu religia gvidanto antaŭvidis sian morton iom antaŭ ties efektiviĝo.

En 2008 Mohammed Bello Abubakar estis riproĉita de aliaj islamaj gvidantoj (ankaŭ poligamiuloj), pro lia kvanto de edzinoj. Tiam li estis edzo de 86 virinoj, kaj liaj kolegoj petis, ke ĝis poste 48 horoj, li divorcu disde 82 edzinoj, pro la limiganta tradicio unu edzo po kvar virinoj, sed li rifuzis tion. Laŭ li daŭri edziĝi estas dia misio sia. De 2008 ĝis 2017 li akiris pliajn 44 edzinojn, kaj laŭ la retejo de la brita gazeto “Daily Mail” nur dek da liaj edziĝoj malsukcesis, kiuj rezultis je divorcoj.

Poligamio aŭ pluredzeco estas geedza praktiko, kie unu persono havas pli ol unu edzon aŭ edzinon samtempe. Bigamio aŭ duedzeco estas ankaŭ poligamio, sed tiam persono havas ekzakte du geedzojn.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Kiel pasaĝeroj, princo veturigis per aviadilo siajn okdek falkojn

falkoj.jpg

Tiu okazintaĵo estis diskonigita de iu uzanto de la socia novaĵretejo “Reddit”, kiu enmetis tie bildon senditan de sia amiko-kapitano, kaj laŭ tiu afiŝo la afero temis pri princo el Sauda-Arabujo.

Tio povas ŝajni strangege al tiuj kiuj malofte flugas Mezoriente, sed tie oftiĝas falkoj kune kun pasaĝeroj je flugoj per aviadilo. Eĉ pasporton kun 3-jara valideco tiaj birdoj posedas, kaj ili devas porti identigon ĉe piedartiko.

La flugkompanio “Ethiad Airways” diris al la retejo “Business Insider”, ke laŭ la aspekto de la uniformoj kaj detaloj de la aviadilo, tiu foto estis farita ĉe unu el siaj flugoj. La retejo informis ankaŭ, ke la bestoj staru unuope ĉe sidloko, sur ia tuko.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Kodumuloj krimis kontraŭ hotelo

elektronika-sxlosilo

Je la nuntempa konektita mondo, kodumulaj atakoj oftiĝas. Kontraŭ tiaj nedezirataj okazaĵoj aŭstra hotelo konsideras eĉ fari teknologian retropaŝon, koncerne al seruroj de la ĉambroj, anstataŭante tiajn ciferecajn por tiaj malnovaj, kun tradiciaj ŝlosiloj. La ideon, eble neserioza, pripensis la estro de “Seehotel Jaegerwirt”, kiu estis devigita fari pagon postulita de kodumuloj, kiu blokigis la ĉambrojn de la gastoj.

Okazis la jeno: estante la hotelo plena je gastoj, ĝia sistemo pri seruroj estis invaditaj de kodumuloj, kies sekvo estis la restado de la gastoj ekster la ĉambroj. Almenaŭ tiuj ene de la ĉambroj glate eliris, sed ili ne sukcesis re-eniri se oni fermigus la pordon. Por reakiri la mastrumadon de la sistemo la hotelo estis devigita pagi per bitmono sumon egalan al 1.600 usonaj dolaroj.

“Ni planas, por la venonta renovigo de la ĉambroj, uzadon de tradiciaj seruroj, kun realaj ŝlosiloj, simile al 111 jaroj antaŭe, en tiu tempo de niajn praavoj” ironie tion asertis la hotelestro.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Juna aktoro ‘adoptis’ maljunulinon malsanan

solidareco

Usona aktoro reliefiĝis pasintsemajne ĉe la internacia gazetaro pro sia sinteno plena je nobleco. Chris Salvatore estas 31-jaraĝa kaj decidis “adopti” sian maljunan najbarinon suferantan pri leŭkemio, kiu aĝas 89 jarojn kaj ŝi loĝis sole ĝis tiam. Nun, loĝante kune en la urbo Los-Anĝeleso (Usono), ili spertas ĝojajn momentojn hejme, kortuŝante interretuzantojn per afiŝado de fotoj.

“Ŝi aludas pri mi kiel ‘la nepon, kiun ŝi neniam havis’ “, tion raportis Salvatore pri Norma Cook, kiu estis sia najbarino de kvin jaroj. Nehavanta filoj, ŝi loĝadis kune kun kato.

Pasintjare la maljunulino estis diagnozita pri leŭkemio, kaj lastatempe ŝi restis dumonate enhospitaligita pro pneŭmonio, kaj la aktoro eĉ aranĝis financan kampanjon pro la kostoj de la kuracado, sed ĝi ne sufiĉis. Tial Salvatore decidis inviti ŝin loĝi kun si, ĉar nepre ŝi bezonas tuttempan akompanadon.

“Ŝi iĝis treege feliĉa pro mia invito. Ja ĉiutage mi jam vizitadis ŝin, kaj ŝia ununura opcio estis loĝi en maljunulejo, sed mi ne povus konsenti je tiu destino al iu, kiu mi konsideras kiel mia avino”, tion asertis Salvatore.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Kato trafita de trajno ricevis piedajn enplantaĵojn

kato

Bulgara bestokuracisto redonis moviĝemon al la juna kato nomata Pooh, enplantante en ĝi du artefaritajn piedojn el titano kovrita de kaŭĉuka polimero. Monato post la operacio Vladislav Zlatinov, kiu estas veterinara kirurgo en Sofio (Bulgarujo), diris al la novaĵagentejo AFP, ke “ĝi povas esti taksata kiel sukcesaĵo”.

Pooh, kiu ankoraŭ restas en la veterinara kliniko, nune ludas per siajn artefaritajn piedojn same kiel aliaj katoj samaĝaj, laŭ konstato fare de AFP-ĵurnalisto.

Trovita pasintaprile je fervoja ĉirkaŭaĵo de bulgara kampara regiono, la kato eble perdis siajn postajn piedojn pro trafo de vagonaro.

“Pooh postvivis ĉar ĝi ne restis iele-trapele”, tion asertis ĉi-vendrede (la 27 de januaro) Vyara Mladenova, el la NRO pri bestaj rajtoj “Let’s Adopt” (Ni Adoptu), kiu financis la operacion.

Ĝoje Zlatinov diris: “Esperiga estas, ke inkluzive je ne-riĉa lando kiel Bulgarujo oni sukcesas plenumi tiajn novigaĵojn”.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Post 20 jaroj Japanujo denove havas niponan Jokozunon

sumoo

Eble sumoo estas la plej tradicia luktarto en Japanujo, kiu inventis tiun sporton kaj nur tiulande ĝi rolas profesie. Sed ekde 1998 estis neniu japano kronita kiel Jokozuno, kiu signifas “moŝta ĉampiono de sumoo-asocio”.

Sumoo estas japana luktarto. La regulo estas tre simpla. La unua luktisto kiu tuŝas la grundon per alia parto de la korpo ol la piedplando, aŭ kiu eliras el la ronda luktloko, tiu perdas. Ne estas permesata bati la kontraŭulon per malfermata mano nek ataki la fragilajn partojn de lia korpo (okuloj, hararo, seksaj organoj). La bataloj okazas dum turniroj sesfoje jare kiuj daŭras dek-kvin tagojn. Fakte, la sumoo ne estas nur sporto, sed ankaŭ kultura rito kun eĉ religia senco.

La lastaj japanoj apartenintaj al tia supera grupo de Jokozunoj estas Takanohana Koji (promocijaro 1994 – emeritjaro 2003) kaj Wakanohana Masaru (promocijaro 1998 – emeritjaro 2000).

Sed nun denove estas tia ĉampiono, nome Kisenosato Yutaka, kiu je la lasta dimanĉo, la 22-a de januaro, konkeris la Imperiestran Pokalon, sian 73-an titolon. Li estas 30 jaroj aĝa, 174 kilogramoj peza, naskiĝinta en la Gubernio Ibaraki, insulo Honŝuo.

“Mi respekte akceptas tiun honoron per mian tutan humilecon. Mi strebos por ne malhonorigi la nomon de la Jokozunoj” , tion intervjue asertis la luktisto, kiu iĝis la 72-a ĉampiono de la kategorio.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Apokalipsa Horloĝo indikas pluan proksimiĝon al noktomezo

apokalipsa-horlogxo

La homaro staras nun je nur du minutoj kaj duono antaŭ la noktomezo, kiam okazos la fino de la mondo, laŭ la “Apokalipsa Horloĝo”. Ĝi estis ĵus anticipita, kaj la ĉefa kialo estis la venko de Donald Trump.

La Apokalipsa horloĝo estas simbola horloĝ-sfero kreita en la jaro 1947 (kiam ekis la malvarma milito) kaj ĝi estas prizorgata de la estraro de la Bulteno de Atomaj Sciencistoj de la Universitato de Ĉikago. Ĝi montras, per analogio, kiom da minutoj restas al la homaro ĝis la noktomezo, horo kiu reprezentas la totalan detruon pro milito aŭ nuklea katastrofo.

Lawrence Krauss e David Titley, kiuj estas kunordigantoj de la organizo, klarigis, ke tiu nuna anticipo je tridek sekondoj oni ŝuldas al malkapablo de la internacia komunumo regi la du ĉefajn premajn minacojn al la homaro, nome nukleaj armiloj kaj klimataj ŝanĝoj. Sed tiaj danĝeroj estis plialtigitaj ĉar “Usono havas nun prezidenton, kiu promesis bremsi progreson je ambaŭ tiaj klopodoj”, tion ili diris.

La horo sur tiu horloĝo jam estis ŝanĝita 19 fojoj, kun variado (antaŭ noktomezo) de du minutoj en 1953, ĝis 17 minutoj en 1991.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Nederlando devigas aŭtistojn malfermi pordon per dekstra mano

malfermi-pordon

Oni taksas, ke en Nederlando ekzistas pli da bicikloj ol loĝantoj – entute estas 18 molionoj da bicikloj por 17-miliona loĝantaro. Tio bonas, sed nedezirata problemo estiĝas: plialtigo je la nombro de akcidentoj inter aŭtoj kaj bicikloj, eĉ je lando tia, enhavanta 35 mil kilometrojn da biciklovojoj.

Por solvi tiun problemon la nederlandaj stirlernejoj instruas siajn lernantojn, je eliro el la aŭto, malfermi ties pordon ĉiam pere de la kontraŭflanka mano.  Tia simpla ago devigas turniĝon de la korpo helpante akiri la kutimon rigardi malantaŭ kiam oni eliras la veturilon.

Tiamaniere, je la fina ekzameno pri ŝoforado, krom observi ĉiujn regulojn, kaj plenumi manovrojn, la nederlandanoj devos fari la geston per natura maniero, sen bezono de rilata atentigo fare de la kontrolisto, ĉar male la lernanto malsukcesos en la ekzameno.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.