Svislando serĉas la proprulon de oro trovita en vagonaro

(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)
Multaj homoj jam perdis ion en vagonaro – kiel poŝtelefonon, okulvitrojn, monujon kaj kapaŭskultilon – tamen certe neniu forlasis en vagonaro sakon plena je oro. Sed ĝuste tio okazis en Svislando: en la 10-a monato pasintjare estis trovita pli ol 3 kilogramoj da oro, valorantaj ĉirkaŭ 191 mil usonaj dolaroj, en vagonaro tiam veturanta inter la urboj St. Gallen kaj Lucerna.

Tiu okazintaĵo nur nun estas malkaŝita pro tio, ke post monatoj da enketado la polico malsuksesis en la serĉado de la proprulo, kiu rajtas reakiri la oron en limtempo da kvin jaroj, laŭ oficiala komunikaĵo de la ŝtatakuzejo de Lucerna. La aŭtoritatoj ne klarigis kiamaniere ili konfirmos la verecon je la asertonto, ke la oro estas sia propraĵo.

“Retirita”… kiam sciencaj revuoj eraras

Du gravaj artikoloj pri kovimo publikitaj en famaj medikaj sciencaj revuoj estis retiritaj la 4an junion. La revuoj estis The New England Journal of Medicine kaj The Lancet, kiuj estis fondita en 1821 kaj 1823 respektive, kaj ambaŭ rangiĝitas inter la plej influaj de sciencaj publikaĵoj.

La ĉefaŭtoro de ambaŭ artikoloj estas D-ro Mandeep Mehra el Harvard, kies esploroj temas pri medikamentoj por eviti aŭ kuraci kovimon. La du esplorstudoj uzis saman gradegan datumbazon kreitan de firmao Surgisphere, kiu asetis, ke ĝi amasigis pli ol 20,000 sandosierojn de 1,200 malsanulejoj pri kovim-pacientoj. Duboj kontraŭ la vereco de tiu datumaro ekaperis, kiam nerelataj esploroj vidis, ke la plimulto de sandosieoroj enhavis tro perfektaj eroj. La datenoj ne fidindis.

Respektindaj revuoj havas rigorajn reviziadojn fare de kolegoj. Kial la recenzantoj de tiuj artikoloj ne antaŭe trovis la problemojn kun la datumaro? Oni spekulas, ke la procezo por reviziado estas rompita. Aliaj diras, ke pro la kovima krizo recenzantoj estas superitaj de la grandega kvanto de novaj submetitaj artikoloj.

Mi opinias, ke scienca sistemo ne estas difekta, ĉar tuj kiam la duboj ekaperis, la artikoloj estis retiritaj. Neniu estas perfekta, sed la ĝusta agado de korektiĝi sin, kiam oni faris eraron, estas la plej grava afero.

(Bildo: clipart-library.com)

Junaj kortransplantantoj profitas de intensa ekzercado pli ol maljunuloj

La koro estas “la koro” de la korpo. Korsano kaj korforteco determinas kiom multe oni povas fari fizikajn aktivecojn. Sed kio okasas, kiam iu ricevis kortransplanton. Ĉu oni povas ekzerci tiel intense kiel homo kun lia naska koro? Krome, ĉu estas diferenco inter junaj kaj maljunaj kortransplantaj ricevantoj?

Antaŭaj esploroj pri kortransplanto montris, ke kun maljunaj pacientoj—pli ol 40 jaraĝaj—la kapablo de profiti de korpekzercado estas multe reduktita. Ekzemple, eĉ kun intensa ekzercado, maljunaj kortransplantaj ricevantoj plibonigis siajn maksimumajn oksigenojn-konsumadojn nur iomete.

Esplorantoj el Norvegio volis scii, se tio estas egale vera kun junaj homoj. Ili sekvis 28 masklojn aĝajn inter 18-39, kiuj ricevis kortranplanton, dum 12 monatoj, kiam ili regule faris intervalan trejnadon. La ekzercado konsistis el kurtapiŝo kun intenseco je 90% de supro-strebo.

La resultoj estis surprizaj: la maksimuma oksigeno-konsumado de la junuloj post la ekzercoreĝimo pliboniĝis trioble kompare kun la maljunuloj. Krome, la muskula forteco de la junuloj kreskis okoble pli. Konklude, intensa ekzercado estas efika rimedo de rehabilitado por junaj ricevantoj de kortranplanto.

(Bildo: clipart-library.com)

Novzelanda registaro estas kritikata pro permesi la revenon de la filmiga teamo pri ‘Avatar 2’

(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)
Malgraŭ tio, ke Nov-Zelanda estas tutmonde tia lando kun plej severaj sociaj baroj pro la kovimo, ĝia registaro estas kritikata pro permesi la revenon de la filmiga teamo pri ‘Avatar 2’. La 30-an pasintmonate la reĝisoro James Cameron kaj 55 membroj de la produktado per privata aviadilo alteriĝis en la regurbon Velingtonon por ekfilmi la daŭrigon de “Avatar 2”, post plenumo de kvaranteno ĉe tiea hotelo.

Politikistoj taksas tiun decidon de la registaro kiel “insulto al laborado de la novzelandanoj” pro tio, ke ankoraŭ kelkaj laboristoj spertas limigojn por repreni la agadon, ekzemple tiuj de fiŝkaptado kaj edukado. Aliuloj diras, ke miloj da tiuj kun provizoraj vizoj, sed ĝis la 19-a de marto ili estis for de la lando, tiuj ankoraŭ ne povas reveni.

Al la faka retejo “IndieWire” la registaro pravigis la decidon asertante, ke la afero alportos “signifoplenan ekonomian valoron” al la lando. Tamen la registrara rilato kun la kinindustrio estis kritikata en la lasta jardeko. Nov-Zelando redonas al la filmfaradfirmaoj sumon konsistantan el 25% de iliaj elspezoj en Nov-Zelando. Tiu profito allogis al la lando reĝisorojn de grandaj sukcesaĵojn kiel “La Mastro de l’ Ringoj” kaj “The Hobbit”, sed pro tiu granda elspezo estas malfacile pruvi, ke la afero indas. “Avatar 2” jam profitis 26 milionojn da usonaj dolaroj de la registaro, kaj tio estas malpli ol la tuta mono elspezita kontraŭ kovimo tie.

Kora rehabilitado? Jen apo por tio

Hodiaŭ oni povas trovi aplikaĵon (aŭ “apon”) por io aplikado, ĉu temas pri mapo, novaĵo, productiveco, kaj milaj aliaj uzadoj. Sed certe, ne estas apo por helpi la rehabilitado de koro de pacientoj kun kormalsano aŭ post korĥirurgio, ĉu ne?

Sanaj esplorantoj el Norvegio ekkondukos eksperimenton por determini se intence dezajnita apo povas instigi pacientojn gajni vivmanieron favoran al korsano. Dum la venonta jaro, la scientistoj kontrolos 113 studajn partoprenantojn, kiuj estos hazarde asignitaj en du grupoj: la unua grupo estos donita la apon per poŝtelefono; la dua grupo ne havos la apon. Ambaŭ grupoj estos postulataj fari korpekzercon ĉiu tage por fortigi la koron.

Post 12 monatoj, la esplorantoj mezuros ŝanĝojn en maksimuma oksigeno-konsumado, ekzerco-kutimoj, korpopezo, sangopremo, kaj aliaj ecoj.

Ĝi estas la unua tempo, ke esplorado pri kora rehabilitado kun apo estas konduki. La esplorantoj antaŭvidas plibonigon de korsano. Ni revizitos tiun projekton en la sekva jaro kaj afiŝos la resultojn ĉi tie. Ĝis tiam!

Komerca ŝipo estis dronigita post tri monatoj da grundado


(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)
Post tri monatoj da grundado tiu sudkorea komerca ŝipo nome Stellar Banner estis dronigita hieraŭmatene (vendrede, la 12-an, je la 10-a horo) en la marbordo de la brazila subŝtato Maranjano. Jen koncerna filmeto malsupre.

La brazila mararmeo informis, ke la pretiga fazo por subakivigi la ŝipon okazis laŭ la prijuĝojn fare de la organizaĵoj P&I (Protection and indemnity insurance) kaj ITOPF (International Tanker Owners Polutions Federation), kiuj estas tutmonde bone agnoskataj rilate al taŭgaj agadoj je mediaj aferoj.

Tiun dronigon petis kaj respondecas la firmao Polaris Shipping, kiu estas la posedanto de la ŝipo, kaj per dokumento al la aŭtoritatoj ĝi prirespondas eblajn damaĝojn kaŭzotajn al la medio pro la ŝarĝo da feroerco kaj oleo restanta ĉe Stellar Banner.

Unu sola ekzercosesio helpas 9,815 substancojn en sango

Sango estas la spirito de vivo. Multe povas esti dirata de kio troviĝas en la sango. Ĉu vi volas scii, ĉu vi estas sana aŭ malsana? … via kurasisto tuj postulas sangoteston. Ĉiu scias, ke ekzercado plibonigas la sanon, sed malmultaj homoj povas kvante diri, kiom multe la ekzercado helpas.

Esploristoj strebis trovi la respondon: 9,815. Tio estas tiom multaj substancoj en sango, kiuj profitas dum unu ekzercosesio. Scientistoj ĉe Universitato Stanford uzis novajn teĥnikojn por identigi ŝanĝitajn molekulojn post ekzercado. Tio estis malfacilega tasko. Ili kontrolis proksimume 100 virojn kaj virinojn en aĝo inter 40-75 jarojn, kaj kun diversaj kondiĉioj, kiel en bona sano, en malbona formo, eĉ kun insulinrezisteco.

La specoj de molekulo tuŝitaj post ekzercado inkluzivas tiujn, kiuj rilatas al metabolismo, imunsistemo, histo-riparado kaj apetito. Ĉiuj molekuloj laboras kune por resanigi la korpon. Do, ni ne nur konas, ke ekzercado estas bona afero, sed ni nun scias ‘kiom’ bona ĝi estas.

Muzikgrupo kaj spektantoj sin protektis per plastaj vezikoj en prezentaĵo ĉe televidprogramo

(Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo)
Hieraŭ (ĵaŭde, la 11-an), kadre de la televidprogramo “The Late Show with Stephen Colbert”, la usona rokenrola muzikgrupo “Flaming Lips” faris nekutiman ludadon: la muzikistoj kaj kaj spektantoj sin protektis per plastaj vezikoj, pro risko je la malsano kovimo.

Wayne Coyne, la gvdanto de tiu grupo, eĉ lertas pri plastaj vezikoj, ĉar delonge li uzas ilin por “paŝadi” sur la spektantaro.

La ludita muziko estis taŭga ĉi-tempe: la kanto “Race for The Prize”, tia elstara el la albumo “The Soft Bulletin” (1999), rakontas pri du scientistoj strebantaj por trovi vakcinon por savi la homaron.

Bonvenon!

La retejo UB estas “skribejo” por komencintoj kaj progresantoj (sed ne nur) de Esperanto.
Por afiŝi unuafoje (aŭ delonge ne afiŝinte) petu invitilon.


Por aldoni novan skribaĵon…
Skribu en Esperanto, sed ne pri Esperanto.
(Ĉiu skribaĵo afiŝita malaperos post monato)


Paulo Cesar Pires, loĝanta en Brazilo, prizorgas ĉi tiun retejon.