Nova rekordo: Leterkolombo estis vendata kontraŭ 1,6 milionoj da eŭroj

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo. Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.

‘New Kim’ estas 2-jaraĝa ina leterkolombo, kiu estigis novan rekordon al valoro de tiuspeca birdo. Lastdimanĉe, la 15-a, ĝi estis vendita kontraŭ 1,6 milionoj da eŭroj, aŭkcie en Belgio. Laŭ la novaĵagentejo ‘Associated Press’ Kim estis anoncita kun prezo je 200 eŭroj, tamen ĝi estis aĉetita de ĉina ŝatanto de kolomba konkurso, kontraŭ tia sumego. Ĝia 76-jaraĝa bredisto, Gaston Van de Wouwer, ŝokiĝis.

La antaŭan rekordon pri tiu kategorio trafis pasintjare la leterkolombo nome ‘Armando’, kiu estas taksata kvazaŭ tia “Lewis Hamilton de la kolomboj”, alude al la brita piloto, kiu lastdimanĉe je la 7-a fojo venkis la ĉampionadon de Formulo 1. New Kim venkis diversajn konkursojn en 2018 kaj emeritiĝis, tamen leterkolomboj povas reproduktadi ĝis dekjariĝo, kaj tio pravigas la altajn valorojn de tiaj birdoj en aŭkcioj.

Egiptio anoncis la malkovron de pli ol 100 sarkofagoj aĝantaj ĉirkaŭ 2.500 jarojn

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo.
Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.

Sabate la 14-an Egiptio prezentis pli ol 100 sarkofagojn, kelkaj enhavantaj mumiojn, kiuj estis malkovritaj ĉi-jare ĉe la arkeologiaj loko nome Sakkara, kie ankaŭ 40 statuoj estis trovitaj. Khaled el-Anany, la ministro pri turismo kaj antikvaĵoj intervjue asertis, ke tiuj malkovraĵoj datiĝas de la Ptolemea dinastio, foje konata ankaŭ kiel Lagidoj. Ptolemeo la 1-a, estis Makedongreka reĝa familio, kiu regis en la Ptolemea Regno en Egiptio dum la Helenisma Epoko. Ties regado daŭris 275 jarojn, el 305 al 30 a.K. Ili estis la lasta dinastio de Antikva Egiptio.

Laŭ Vikipedio Sakkara estas la loko kie troviĝis la ĉefa nekropolo de la urbo Memfiso, ĉe la okcidenta bordo de la rivero Nilo, situanta je 30 kilometroj de Kairo kaj 17 de la urbo Gizo. Ĝi estis uzata ekde la unua egipta dinastio (ĉ. 3050 a. K.) ĝis la kristana periodo (ĉ. 540). En 1979, la ensemblo Memfiso kun sia nekropolo kaj piramidoj estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko.

Oni trovis mesaĝon, kiu estis sendita per leterkolombo antaŭ pli ol jarcento

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo.
Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.

Pasintseptembre paro kampare promenanta en Ingersheim (Francio) trovis kapsuleton, kiu enhavis pli ol 100-jaraĝan mesaĝon, tamen ĝi estis bone konservata, laŭ raporto de la gazeto The Guardian. Tiu mesaĝo estis transportita de leterkolombo antaŭ pli ol jarcento, ŝajne dum la Unua Mondmilito, sendita de prusa infanteriano (piedsoldato).

Dominique Jardy, kiu estas kuratoro de Museu Linge en la franca urbo Orbey klarigis, ke tiu mesaĝo estas germanlingva, detalas manovrojn de la prusa armeo kaj adresita al supera oficiro. Ĝi estis skribita la 16-an de julio, tamen oni dubas pri la koncerna jaro, ĉu 1916, ĉu 1910. La unua mondmilito okazis inter la jaroj 1914 kaj 1918.

La muzeestro asertis, ke temas pri malkovro de granda raraĵo, kiu ekde nun integras la permanentan ekspozicion de la Muzeo Linge, kiu estas dediĉita al unu el la plej sangaj bataloj de la Unua Mondmilito.

Galileo, la ĉevalo plivalora ol Ronaldo kaj Messi kune

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo.
Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.

Ĝi estas angla ĉevalo pursanga, kiu nomiĝas Galileo, 22-jaraĝa, kaj jam venkis la ĉefajn ĉevalkuradojn kaj malgraŭ tio, ke li ĝi ne plu partoprenas la konkursojn, ĝia valoro estas taksita je 200 milionoj da eŭroj. Tio estas pli ol la prezo de famaj futbalistoj, ĉar laŭ la germana retejo “transfermarket”, faka pri futbalo, la portugalo Cristiano Ronaldo valoras EUR 60 milionojn kaj la argentinano Lionel Messi EUR 100 milionojn.

Loĝanta en la ĉevalbieno Coolmore Stud (Irlando) ĝi estas nuntempe konsiderata kiel la “imperiestro de la reproduktado”. Laŭ la brita gazetaro, 89 venkintoj de gravaj konkursoj estas idoj de Galileo. Kiam en 2002 ĝi komencis en la tasko de reproduktado, tiam la proprietuloj tiu pursangulo pagigis al la interesatoj 70 milojn da eŭroj por venigo de ĉevalino ĉe Galileo. Post kvin jaroj tiu pago plialtiĝis al 200 miloj da eŭroj, kaj nuntempe oni diras, ke ĝi estas EUR 700 mil.

En Turkmenio la prezidanto inaŭguris orstatuon pri hundo

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo.
Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.

Gurbanguly Berdymukhamedov, kiu estas la prezidanto de Turkmenio, inaŭguris lastmarde (la 10-an) en la regurbo Aŝgabato, 6-metran altan statuon farita el oro, omaĝe al la rasa hundo Alabay, kiu estas aŭtoktona en centra Azio.

En tiu lando oni oficiale konsideras tiun hundan rason kiel nacia heredaĵo, kune kun la manfatritaj tapiŝoj kaj la plensanga ĉevalraso nome Aĥalteko. En 2015 Berdymukhamedov inaŭguris 21-metran altan orstatuon pri li rajdanta ĉevalon. En 2017 li donacis al la rusa prezidanto Vladimir Putin hundidon de tiu raso. Pasintjare li verkis libron al tiu raso Alabay, kaj kadre de ministeria kunveno eĉ deklaris poemon verkita de li omaĝe al tia hundo.

Turkmenio sendependiĝis en 1991, post la disiĝo de Sovetio. La polemika prezidanto Saparmurat Nijazov regis la politikan vivon de la lando ĝis lia forpaso la 21-an de decembro 2006. De tiam Gurbanguly Berdymukhamedov estas lia posteulo.

La ĉi-jara ‘ĉina Blekfrajdo’ enspezis 74 miliardojn da usonaj dolaroj

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo.
Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.
El la anlga lingvo mi provis esperantigi la esprimon ‘Black Friday’ kiel ‘Blekfrajdo’.

La plej granda evento de la mondo pri unutaga retvendado estas tiu konata kiel “tago de la fraŭloj”, okazanta jare la 11-an de novembro en Ĉinio ekde 2009. Laŭ la grupofirmao Alibaba ĉi-jare (hieraŭ, merkrede) la evento ĝiris per ĝiaj platformoj de retvendado 498,2 miliardojn da juanoj (tio estas 74 miliardoj da usonaj dolaroj). Pasintjare la vendado trafis USD 38,4.

Tiu dato, ankaŭ konata kiel “duobla dek unu” (11/11), estas festo “kontraŭ la Sankt-Valentena tago”, komencinta en 1993 per protesto fare de kvar studentoj de la Nankino-Universitato kontraŭ la Sankt-Valentena tago kaj la “tradicia kulturo obsedata de la geedzeco” en la lando.

En Florido la kosmonaŭtoj de SpaceX jam atendas la venontsabatan veturon

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo.
Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.

Ekde la lasta dimanĉo (la 8-an) troviĝas en la Kennedy Space Center (Florido, Usono) tiuj kvar kosmonaŭtoj, kiuj partoprenos la mision Crew-1, de la firmao SpaceX. De tie venontsabate (la 14-an) la homloĝata raketo ekvojaĝos al la Internacia Kosmostacio (IKS). Oni taksas, ke tiu veturado estos malpli ol 9-hora.

La ŝipanaro konsistas el tri usonanoj kaj unu japano. Komandos la mision Mike Hopkins, kiu estas aerarmea kolonelo. La piloto nomiĝas Victor Glover – post antaŭlonge li estos la unua afrikusona kosmonaŭto ĉe IKS. Shannon Walker estas fizikisto, ŝi estis edzino de la kosmonaŭto Andrew Thomas, kiu partoprenis kvar spacomisiojn. Soichi Noguchi jam ĉeestis en IKS, jam flugis en usona spacobuso kaj en la rusa kosmoŝipo Sojuz.

Naskiĝis filino de usona paro, kiu naskigis 14 knabojn

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo.
Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.

Paro de la usona subŝtato Miĉigano, kiu jam estis generinta 14 knabojn, ĵus naskigis sian unuan filinon, post preskaŭ tri jardekoj de la naskiĝo de la unua filo. Je la 5-a (lastĵaŭde) Kateri Schwandt naskigis la 3,4-kilograman knabinon Maggie Jayne.

Jay Schwandt al la gazeto “Detroit Free Press” diris, ke li kaj sia edzino (ili ambaŭ estas 45-jaraĝa) “tre feliĉas kaj viglas pro la alveno de Maggie en nian familion […] tio estas la plej granda imagebla donaco”.

La paro Schwandt amamikiĝis en tiu tempo de mezlernejo, ili geedziĝis en 1993 kaj kune studadis ĉe Ferris State-Universitato. Antaŭ ilia diplomiĝo ili jam estis naskiginta tri infanojn. La plej aĝa filo estas Tyler Schwandt, kun 28 jaroj. Li fianĉiĝas, kaj antaŭnelonge aĉetis domon proksime de la bieno de siaj gepatroj.

La princo Fumihito estis proklamita heredanto de la japana trono

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo.
Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.

Hieraŭ (dimanĉe, la 8-an) la princo Fumihito estis proklamita heredanto de la japana trono per limigita ceremonio devinta okazi pasinte aprile, sed prokrastita pro la pandemio de kovimo. La 15-minuta ceremonio okazis ĉe la imperiestra palaco kaj estis gvidata de la imperiestro Naruhito, kiu estis surtronigita la 1-an de majo 2019, post la abdiko de Akihito, lia patro.

Fumihito estas 54-jaraĝa kaj la plej juna frato de la imperiestro Naruhito, kiu havas nur unu filinon, nome la princino Aiko, kies surtroniĝo ne estas permesata. Ekzistas legendo, ke la trono estis heredita sen escepto de vir-liniaj posteuloj de la unua imperiestro Ĝimmu. Nuntempa leĝo pri tronheredo sekvas ĉi tiun tradicion.

‘Rustiĝas’ tiu asteroidego nome 16 Psiĥo, kiu valoras pli ol la tutmonda MEP

Ĉi-skribaĵo baziĝas sur portugallingva artikolo.
Gramatike komentu ion pri ĝi, mi petas.

La rezulto de studo fare de scientistoj de SwRI (angla mallongigo pri Southwest Research Institute ) el Usono sur la revuo ‘The Planetary Science Journal’ montras novajn detalojn pri la grandega asteroido 16 Psiĥo, kiu troviĝas en la asteroida zono, kaj estas la plej granda M-tipa (metalhava) konata asteroido. Ĝi estis malkovrita de la itala astronomo Annibale de Gasparis, la 17-an de marto 1852, kaj ricevis la nomon de la legenda princino Psiĥo (greke ψυχή), kies beleco superis tiun de Venuso.

Novas, ke 16 Psiĥo ‘rustiĝas’. Oni legas en komunikaĵo de SwRI tiun aserton de la scientistino Tracy Becker: “En la observado de la asteroidaro ni unuafoje sukcesis je identigo de tio, kio ni pensas esti bendoj pri transviola absorbado de fera oksido”.

Estimo de ĝia grando donas dimensiojn de 214 × 181 km. Ĝi komponiĝas de sufiĉe puraj fero kaj nikelo, kaj en 2017 la Kosmoteleskopo Hubble, de la usona kosmagentejo NASA malkrovis, ke ĝi enhavas diversajn valormetalojn. Oni taksas, ke entute la materialoj de 16 Psiĥo valoras pli ol USD 10 miliardojn da miliardoj – tio estas pli ol dekoblo pri la tutmonda MEP (malneta enlanda produkto), kiu laŭ la Monda Banko en 2019 estis 87 mil miliardoj da usonaj dolaroj.