Putin proponas programon pri antaŭenigo de naskemo

La ŝtatprezidanto de Ruslando, Vladimir Putin, proponis programon de stimulado al naskemo cele eviti, ke la rusa loĝantaro plu daŭru malkreskanta. Ĉi-jare, unuafoje post kvin jaroj la lando malkreskis je pli ol 100 mil homoj. Fakuloj atentigas, ke tio estas nur la komenco de nova situacio, kies tempodaŭro povos etendiĝi minimume ĝis la jaro 2025.

La naskemo malaltiĝis je pli ol 11%, kaj la lando spertas ian “demografian truon”, simile al tiu okazinta en la jardeko 1990, kiam la nombro de naskiĝoj draste falis, pro malriĉeco, sensekureco kaj alta mortonombro de viroj.

Inter la proponataj agoj, la plej ambicia volas subvencii parton de la pagoj de rentumoj pri hipotekoj, al familioj kiuj naskigu la duan aŭ trian infanon ekde la jaro 2018. Se aprobita tiu propono, la profitontaj familioj pagos 6% anstataŭ pli ol 10% pri la rentumoj.

Laŭ freŝaj informoj 146,8 milionoj da homoj vivas nuntempe en la lando, kontraŭ 148 milionoj en 1991, la lasta jaro de epoko de Sovetunio.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Advertisements

Legaĵo – Brazila Esperantisto n-ro 359

Ĉe mia domo leterportisto ĵus enmanigis al mi la numeron 359 de la revuo “Brazila Esperantisto”, eldonita de Brazila Esperanto-Ligo, malgraŭ tio, ke rilate al mia ekzemplero kiel ano de BEL, delonge mi proponis nur bitigitan version, celante ŝparojn – al la asocio je presado kaj sendado, kaj al medio je arbaroj.

Oportune: pasintsemajne mi remembriĝis en BEL – por la jaro 2018-a. Se vi emas fari la samon kaj bezonas instruojn, mi proponas tiun retpaĝon (portugallingve): LIGILO

BEL estas landa asocio pri Esperanto en Brazilo. Mi estas ano ankaŭ en EASP (subŝtata asocio) kaj UEA (ĉefa tutmonda asocio). Bedaŭrinde ne estas loka asocio en mia urbo.

Ĉu pago postulendas al riĉaj universitataj studantoj je publika supera instruado?

Nuntempe la brazilaj publikaj universitatoj spertas seriozan financkrizon, kaj reaperis diskutado pri propono postuli monatpagon al universitataj studantoj kun pli alta sociekonomia nivelo. Per raportaĵo diskonigita pasintsemajne Monda Banko defendas tiun proponon argumentante, ke la brazila universitataro estas kaj malefika kaj maljusta.

Laŭ ekonomikistoj de tiu banko kaj aliaj samopiniuloj pri la estingo de senpageco, ne justas, ke la tuta socio financu instruadon de junuloj el la pli altaj sociekonomiaj klasoj. Aliflanke, tiuj kiuj kontraŭas al la pagado asertas, ke ĝi ne estus sufiĉa por solvi la krizon, kaj ili proponas plialtigi la impostojn al la plej riĉaj homoj cele al financado de edukado.

Laŭ IBGE (mallongigo pri Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko) en la jaro 2005-a kadre de la publikaj universitatoj 80% el la diplomiĝintoj apartenis al la grupo de tiuj 40% kun pli alta enspezo en la lando. Post estigo de la politiko pri socia rezervo de lokoj en publikaj universitatoj tiu situacio ne renversis: en la jaro 2015-a tiu karakterizaĵo malaltiĝis al 61%.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Teĥnikaro faciligis ŝtelon de aŭtomobilo

Aŭtomobiloj pli kaj pli iĝas inteligentaj kaj konektitaj, sed ankaŭ ŝtelistoj progresas helpe de teĥnikoscienco. En Unuiĝinta Reĝlando du el ili estis filmitaj dum ŝtelo, kiu ne bezonis armilon nek difektis la aŭton.

Ili trompis tian “keyless” sistemon (kun sentilo pri ĉeesta ŝlosilo), en kiu sufiĉas la alproksimiĝon kun la ŝlosilo enpoŝe por ke la aŭtopordoj malfermiĝu.

Per reelsendiloj de signalo, kiu aĉeteblas ĉie, la unua krimulo staris apud la garaĝopordo kaj per unu aparato kaptis la signalon de la aŭtoŝlosilo el interno de la domo, kaj sendis ĝin al la alia krimulo apud la celata aŭto, kiu pro tiu “trompo” malfermis la pordojn. Por ekfuncii la motoron, kiu estas farita per butono, ili same faris per tiaj aparatoj.

La tuta ago daŭris ĉirkaŭ unu minuton, je la 24-a de septembro en la urbo Solihull. Jen koncerna filmeto sur la jutubkanalo de la loka polico: LINK


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Sveda eklezio klarigis pri la esprimo “Li” kiel aludo al “Dio”

Post 8-taga renkontiĝo da 251 membroj de la decida konsilantaro de Eklezio de Svedlando, ĵaŭde la 23-an de novembro estis ŝanĝita en la instrukcilibro de tiu institucio, la orientiĝon de uzado de la esprimoj “Sinjoro” kaj “Li” kiel samsignifaj vortoj pri “Dio”.

La gvidisto de tiu eklezio, ĉefepiskopino Antje Jackelén, asertis al la sveda novaĵagentejo TT, ke diskuto pri ia pli inkluziva lingvaĵo jam okazas de pli ol 30 jaroj, ekde la lasta publikigo de la instrukcilibro. “Kadre de la dioscienso, ekzemple, oni scias, ke Dio staras super niaj determinoj pri seksaneco. Dio ne estas homo”.

Sed male al tio raportita de multaj amaskomunikiloj, tiu modifo ne signifas la forpelon de la esprimo “Li”, laŭ komunikaĵoj de Sofija Pedersen Videke, kiu estas gvidistino pri kultoj de la eklezio. “Ne maltrankviliĝu tiuj kiuj volas aludi al ‘Dio’-n per ‘Sinjoro’. Tio ankoraŭ restas sur la instrukcilibro diversloke. Ni nur anstataŭigis ‘Li’-n per ‘Dio’ je ununura loko”, tion ŝi diris al la sveda gazeto “The Local” .

Nacia Luterana Eklezio de Svedlando havas ses milionojn da baptitoj – la tuta sveda loĝantaro nombras 10 milionoj da homoj. La lasta instrukcilibro aperis en la jaro 1986-a, kaj la ŝanĝoj validos ekde la venonta 20-an de majo.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

WeChat jam pli merkatvaloras ol Fejsbuko

La mona merkatvaloro de la ĉina interreta firmao “Tencent Holdings” superis tiun de “Facebook”, kiu nuntempe posedas pli ol du miliardojn da aktivaj uzantoj. Unuafoje okazas, ke azia entrepreno merkatvaloras pli ol 500 miliardojn da usonaj dolaroj.

Tiu firmao posedas “WeChat”-on, kiu estas programeto por tujmesaĝoj kaj retpagoj, kaj en la lastaj jaroj ĝi iĝis tre populara en Ĉinlando.

La ĉino Ma Huateng, kiu estas la ĉefa afergvida oficisto de Tencent, jam estas pli riĉa ol la fondintoj de Guglo, nome Larry Page kaj Sergey Bin, laŭ la magazino “Forbes”, kiu informis (marde la 21-an de novembro), ke lia riĉaĵon grandas je 48,3 miliardoj da usonaj dolaroj, igante lin la naŭa plej riĉulo tutmonde.

Kadre de klasigo de Forbes la pozicio de Ma Huateng pliboliĝis post anonco, ke li enkondukos venontjare en Malajzion la pagoservojn de WeChat.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Propono – transloĝiĝo al vilaĝeto kun profito da 25 mil svisaj frankoj

Je la 30-a de novembro la konsilantaro de la malgranda svisa vilaĝo Albineno voĉdonos proponon, kiu kreos profiton al tiu kiu venos loĝi tien. La propono celas la bremson de la loĝantara malaltigo.

Albineno staras je 1.300 metoj da alteco ĉe la montoj de Kantono Valezo en Svislando, kaj nur 240 homoj loĝas tie. Antaŭnelonge la foriro de tri familioj el tie devigis la fermadon de la loka lernejo, laŭ informis la urbestro Beat Jost al la svisa gazeto ATS. Tial la tieaj sep infanoj nepre faru 20-minutan busveturadon ĝis la lernejo de najbara urbo.

Jen la proponotaj profitoj:
– 25 mil svisaj frankoj.
– aldone 25 mil svisaj frankoj por edzo/edzino.
– aldone po 10 mil svisaj frankoj por infanoj.

Jen la proponotaj kondiĉoj:
– 10-jara loĝado.
– aĉeto de domo (200 mil svisaj frankoj).
– 45-jaraĝulo aŭ pli juna.
– ĉefa loĝloko, ne la dua.
– repago de profito pro malobservo de kondiĉo


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Pano farita el grilfaruno surmerkatiĝas en Finnlando

Lastĵaŭde, la 23-an de novembro, iu finna firmao pri nutraĵo ekis surmerkatigon pri tiu, kiu ĝi asertas esti la unua – aĉetebla en vendejoj – pano farita el insektoj.

La pano de tiu firmao estas farita el maso da dehidratigitaj griloj miksitaj kun tritikaj faruno kaj semo, kaj ĝi enhavas pli da proteino ol la ordinara pano. La grilfaruno estas enportita el Nederlando, sed la firmao serĉas lokajn liverantojn.

Tiu pano kostas po 3,99 eŭrojn, kaj enhavas po 70 grilojn. Komence ĝi aĉeteblas nur ĉe 11 vendejoj de la regurbo de Finnlando, sed oni planas plialtigi ĝian distribuon.

La estro pri novigo de la firmao asertis, ke tiu pano bonas kiel fonto de proteino, kaj ĝi helpos enkonduki la konsumanton en la nutrado surbaze de insektoj, kies adopto en estonto estas tendenco.

“Mi ne spertas diferencon. Ĝi gustas kiel pano”, tion diris Sara Koivisto (lernantino en Helsinko) post gustumi la panon.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Kalifornio agnoskis senkulpecon de viro malliberigita dum 39 jaroj

Merkrede, la 22-an de novembro, la subŝtatestro de Kalifornio (Usono) Jerry Brown forpardonis Craig Coley, kiu ĝis tiam estis plenumanta 39 jarojn da malliberigo pro mortigoj, kies okaziginto la aŭtoritatoj nun kredas ne estas li.

Craig Coley estas 70-jaraĝa kaj li estis kondamnita al ĝismorta malliberigo pro mortigoj en la jaro 1978-a de lia ekskoramikino Rhonda Wicht (24-jaraĝa), kaj ties filo Donald (4-jaraĝa), en la urbo Simi Valley (Kalifornio – Usono). Li ĉiam deklaris sin senkulpa.

En 2016 la polico de Simi Valley remalfermis tiun juĝaferon post iu emerita agento esprimi dubojn pri la kulpo de Coley. Post DNA-analizo oni konkludis, ke li ne kulpas.

“Eksterordinara estas la honoreco per kiu Coley suferis tian longan kaj maljustan malliberigon”, tion asertis la subŝtatestro.

Per komunikaĵo David Livingstone (policestro) kaj Gregory Totten (publika akuzisito) diris: “Tiu estas tragedia okazo. Virino kaj malgranda infano estis mortigitaj. Craig Coley pasis 39 jarojn en malliberejo pro krimo ŝajne ne farita de li. La vera murdisto aŭ murdistoj ne estis juĝitaj”.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Afiŝo pri filmo estis konkure vendita kontraŭ pli ol 500 miloj da usonaj dolaroj

Sabate – la 18-an de novembro – Iu malofta afiŝo pri la terurofilmo de la jaro 1931-a, nome Drakulo, kies ĉefrolulo estas la hungara aktoro Bela Lugosi, estis konkure vendita kontraŭ 525.800 usonaj dolaroj en la usona urbo Dallas, subŝtato Teksaso.

Laŭ la firmao pri vendado per konkuro “Heritage”, tiu estas la plej alta prezo jam pagita por kina afiŝo. Tiu vendita ekzemplero estas unu el la ununuraj du ankoraŭ ekzistantaj.

Pri la laktoro oni legas en Vikipedio: “Béla LUGOSI (lugoŝi), familinomo Blaskó (Lugos, 20-a de oktobro 1882 – 16-a de aŭgusto 1956, Holivudo) estis hungara aktoro plej konata pro sia rolo de Drakulo en la Broadway dramo de klasika vampiro-rakonto de Bram Stoker. Poste Lugosi ludis la saman rolon en la 1931-a filmo. Poste, li havis longdaŭran karieron kiel filmaktoro en Holivudo, ĉefe en hororaj filmoj (Serio-Frankenstein)”.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.