Militisto 26-jaraĝa iĝis la unua virina piloto en Japanlando

La unua leŭtenanto Misa Matsushima, 26-jaraĝa, iĝis la unua virina piloto pri atakaviadiloj en Japanlando – tiu posteno ĝis nur tri jaroj antaŭe estis ekskluzive rezervitaj al viroj.

Misa – kiu lastmerkrede (la 22-an) ricevis sian atestilon de piloto pri la usona ĉasaviadilo F-15 – estis taĉmentita en la armea aerbazo Nyutabaru, laŭ informis iu porparolanto de Aerarmeo al la novaĵagentejo EFE.

“Mi volas iĝi plena piloto laŭeble plej rapide, por malfermi la vojon al aliaj virinoj”, tion diris Misa Matsushima post ricevi sian atestilon, per komunikaĵo diskonigita de la japana gazeto “Asahi”.

La partopreno de virinoj en la japana armeo daŭras malgranda – tio estas nur 6% de la militistoj, kontraŭ 10% ĝis 15% ĉe aliaj industrilandoj – kaj la registaro proponis duobligi tiun nombron en la venontaj jaroj.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Usono unuafoje aprobas telefonprogrameton kiel kontraŭkoncipo

La 10-an ĉi-monate Usona Manĝaĵa kaj Droga Administrado (angle Food and Drug Administration, FDA) rajtigis la uzon de tiu sveda telefonprogrameto nome “Natural Cycles”, kiel malhelpilo de gravediĝo. Tiu sistemo jam estis aprobita en Eŭropa Unio.

Kostante USD 79,99 jare, tiu programeto funkcias surbaze de la monataĵa ciklo kaj korpa temperaturo. Ĝi havas pli ol 900 mil uzantoj tutmonde, laŭ la firmao, kiu estis fondita de la geedzoj Elina Berglund kaj Raoul Scherwitzl.

Laŭ fakuloj tiu aprobo iamaniere povos akceligi tian emerĝan industrion de teĥnikaro por virina saneco, nome “femtech”, kiu de tri jaroj jam spezis ĉirkaŭ 1 miliardon da usonaj dolaroj, kaj tiurilate oni antaŭvidas atingon de USD 50 miliardoj dum la venontaj dek jaroj.

Tamen la aprobo de “Natural Cycles” estigis ondon da kritikoj en Usono, aparte pro tio, ke homoj denuncis okazaĵojn de gravediĝoj ĉe uzantoj de tiu teĥnikaro.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

USP proponas eventon por sciencemaj knabinoj

Universitato de San-Paŭlo (USP), en Brazilo, gastigos eventon, kiu celas alproksimigi knabinojn al la jenaj sciencokampoj: Marscienco, Elektra Inĝenierarto, Astroscienco, Nervscienco, Malgrandskala Vivscienco, Bestoscienco, Scienco pri Pravivaĵoj, Astra Vivaĵscienco, Kuraciloscienco kaj Edukado. La tiel nomata “Meninas com Ciência” (“Knabinoj kun Scienco”) estas kurso por inaj lernantoj de mezgrada lernejo – tio estas de la kvina ĝis naŭa lerneja jaro – celante la estiĝon de pli da inaj scientistoj en estonteco.

Tiu evento okazos ĉe la nstituto pri marscienco de USP, de la 9-a ĝis la 17-a horo, sabate – la 10-an, 17-an kaj 24-an de la 11-a monato, kaj la 1-an de la 12-a monato 2018. La knabinoj partoprenos prelegojn kaj praktikaj aferoj kune kun elstaraj virinoj, ĉu profesoroj, ĉu esploristoj, kadre de la scienca agado en Brazilo.

Aliĝon oni faras ĉe la retejo de la projekto ĝis la 10-an de la 9-a monato 2018. Estas entute 50 lokoj (al knabinoj de publikaj kaj privataj lernejoj, po 25), kaj la partoprenontoj estos lote elektitaj el la aliĝintoj.

La koncerna retejo de la projekto “Meninas com Ciência”: LIGILO


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Plialtiĝas la uzado de haŭtoheligaĵoj en Afriko

Laŭ la plej lasta raporto de MOS (Monda Organizaĵo pri Sano), 77% de la niĝeraj virinoj uzas produktojn por igi la haŭton pli hela, kaj tiurilate la kuracistoj atentigas pri tiuj, kiuj estas nek trapasintaj testojn pri sekureco, nek kontrolataj.

En Afriko haŭtoblankigo estas delonga kutimo, kaj ĉiame la fakaj kuracistoj atentigas pri la riskoj, ke tiu konduto alportas al la sano.

“La uzado de produtoj por heligi la haŭton kreskadas, aparte ĉe dekkelkjaruloj kaj junuloj”, tion klarigas Lester Davids, kiu estas profesoro pri Homa Vivscienco ĉe Pretorio-Universitato (Sud-Afriko). “La malnova generacio uzis haŭtoŝmiraĵojn, kaj la nova uzas pilolojn kaj injektaĵojn”, li diras.

Aktivuloj pri la “nigra konscienco” indigniĝas pro tia malfeliĉega heredaĵo kaj cerbolavado, ke “posedi helan haŭton gravegas”, kiu estas frukto de jarcentoj da sklaveco kaj koloniado. Iliaj voĉoj estas pli kaj pli komprenataj en la cetera mondo, sed ne tiom en Afriko, kie tiu fenomeno ne malakceliĝas.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Forpereo minacas la japanan imperiestran familion

La japana imperiestra familio estas trafita de neniam antaŭe spertita demografia krizo. Laŭ la nuntempa regularo pri la imperiestra familio, krom ne rajti kroniĝon, virinoj kiuj edziniĝos kun plebanoj, tiuj estos devigitaj rezigni la rajtojn pri deveno de la Trono de Krizantemo.

Ĉar ekzistas multe pli da virinoj ol viroj inter tiuj parencoj de la nuna imperiestro, la daŭrigo de tia diskriminacia regularo povus igi minimuman la familion, kaj eĉ riski la tronheredon en estonto ne tiom malproksima.

Entute la imperiestra familio konsistas 19 membroj, el kiuj nur kvin estas viroj, inkluzivante la nuna imperiestro, Akihito, kiu eksiĝos fine de la 4-a monato 2019. Tiam la la Trono de Krizantemo transdoniĝos al lia unuenaskita filo, la princo Naruhito, kiu estas 58-jaraĝa. Tiu estas patro nur de la princino Aiko, kiu ne rajtas esti la heredanto. La sekva pozicio en tiu linio de tronheredo apartenas al la frato de Akihito, nome Fumihito (52-jaraĝa), kaj post tiu estas lia plej juna filo (11-jaraĝa), nome Hisahito, kiu estas la ununura viro de sia generacio.

Tiu situacio denove vekas diskutadon koncerne al ŝanĝoj en la regularo pri la Trono de Krizantemo.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Dunaskitaj fratinoj festis siajn 100 jarojn

La pasintan semajnfinon en restoracio de la urbo Krisiumo (subŝtato Santa-Katarino, Brazilo) la dunaskitaj fratinoj Ermelina kaj Avelina festis, kune kun siaj familianoj, jarcenton da vivo. Inter la parencoj partoprenintaj estis du 12-jaraĝaj knabinoj, kiuj ankaŭ estas dunaskitoj.

Surhavante samajn vestaĵojn, ili ridegis rememorante travivaĵojn. “Jes, ja, mi estas kontentega”, tiameniere Avelina Ana Dagostim Zanivan resumis sian animstaton. Tamen Ermelina Raquel Dagostim Darós nuntempe spertas malfacilaĵojn je parolado.

Tiuj virinoj naskiĝis la 25-an de la 7-a monato 1918 en tiu urbo. Infanaĝe kaj por ĉiam ili estis laborantaj ĉe terkultivado. Avelina havas kvar filojn, 11 nepojn kaj du pranepojn. Ermelina havas 10 filojn, 26 nepojn kaj 18 pranepojn.

La dunaskitaj pranepinoj Júlia kaj Giovana asertas, ke ili ankaŭ deziras trafi la centjariĝon.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

En Brazilo la princino Mako partoprenas eventojn kun japandevenaj brazilanoj

La plej aĝa nepino de la japana imperiestro Akihito, nome princino Mako, alvenas hodiaŭ (la 18-an) en Rio-de-Ĵanejro, kaj ŝi restos en Brazilo dum du semajnoj por partopreni eventojn kadre de festado pri la 110-jariĝo de alveno de la unuaj japanaj enmigrintoj en la lando.

Tiu princino estas 26-jaraĝa, faras sian kvaran vojaĝon eksterklanden – unuafoje en Brazilo – kaj vizitos 14 urbojn en kvin subŝtatoj, kie ŝi partoprenos eventojn kaj kunvenos kun japandevenaj brazilanoj, antaŭ ŝia reveno al Japanlando la 31-an de la 7-a monato.

Hodiaŭ la princino faros kortegecan viziton al la brazila ŝtatprezidanto Michel Temer, kaj vizitos la vidindaĵon “Statuo de Kristo Savinto”, antaŭ vojaĝi morgaŭ (la 19-an) al la subŝtato Paranao.

Vendrede (la 20-an) ŝi prelegos en la urbo Maringao, kaj en la sekva tago ŝi partoprenos kiel ceremoniestro ĉe festa evento en la urbego San-Paŭlo, kiu gastigas la plej granda japana komunumo de la lando.

La princino vizitos ankaŭ diversaj aliaj lokoj kun granda ĉeesto de japandevenaj brazilanoj, kiel Manaŭso – la regurbo de la subŝtato Amazonio – kaj Tome-Asuo (subŝtato Parao).


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Post 63 jaroj Usono remalfermis juĝaferon pri murdo, kiu evidentigis la brutecon de rasapartismo

Ĵaŭde (la 12-an) pere de la novaĵagentejo “Associated Press” oni eksciis, ke Usona Departmento de Justico lastmarte informis al Usona Kongreso, ke “pro novaj informoj” ĝi denove enketus pri la brutala murdo de la 14-jaraĝa nigra junulo “Emmett Till“, kiu estis forkaptita kaj linĉita en 1955 en la usona subŝtato Misisipio.

Temas pri enketado fare de Timothy Tyson, kiu estis verkanta libron pri tiu krimo. Intervjue al li en 2008, Carolyn Donham, kiu estis edziniĝinta kun unu el la akuzitoj, asertis, ke “ne estas ĝusta” tiu versio de ŝi prezentita al la juĝisto kvindek jaroj antaŭe.

Malgraŭ tio, ke ŝia depozicio ne estis konsiderita, ŝi mensogis dirante, ke la junulo tuŝis ŝin kaj provis sekse ĝeni ŝin en vendejo de la kampara vilaĝo Money. “Nenion, kion faris tiu junulo pravigus tion, kion okazis al li”, tion ŝi asertis al la verkisto.

La akuzitoj jam mortis, Donham ankoraŭ vivas, ŝi estas 83-jaraĝa kaj loĝas en la subŝtato Norda Karolino.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Alternativo al Nobel-premio pri literaturo havas 46 kandidatojn

Post la decido de Sveda Akademio ne aljuĝi ĉi-jare la Nobel-premion pri literaturo (pro skandalo pri seksa ĝenado, kiu iamaniere trafis tiun instituton), pli ol cento da verkistoj, gazetistoj, aktoroj kaj aliaj artemuloj en Svedlando fondis tiun “Nova Akademio”, por aranĝi alternativan konkurson.

Ĵaŭde (la 12-an) tiu nova akademio ekfuncigis sur sia retejo voĉdonadon ĝis la 14-an de la 8-a monato, surbaze de listo kun 46 kandidatoj al tia alternativa premio pri literaturo. Je tiuj tri elektotaj tiamaniere aldoniĝos unu alia elektota de svedaj bibliotekistoj, kaj aro da fakaj juĝistoj fine decidos inter ili.

Je la koncerna listo de kandidatoj abundas usonanoj (Joyce Carol Oates, Marilynne Robinson, Don DeLillo, Siri Hustvedt, David Levithan, Donna Tartt, Nnedi Okorafor, Paul Auster, Thomas Pynchon, Cormac McCarthy, Meg Rosoff e Jamaica Kincaid) kaj svedoj (Sara Stridsberg, Ulf Lundell, Jonas Hassen Khemiri, Sara Paborn, Jessica Schiefauer, Agneta Pleijel, Inger Edelfeldt, Kerstin Ekman, Jenny Jägerfeld, Johannes Anyuru, Jens Ganmane e Sara Lövestam).

La venkinto estos anoncita je la 10-a monato, la premia ceremonio okazos la 10-an de la 12-a monato, kaj la nova akademio malfondiĝos post unu tago.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Litova duopo venkis tutmondan konkurson de edzinportado

Sabate (la 7-an de la 7-a monato 2018) en la suoma urbo Sonkajarvi litova duopo venkis aliajn 52 geedzajn duopojn kadre de la 23-a tutmonda konkurso de edzinportado.

Vytautas Kirkliauskas kaj Neringa Kirkliauskiene, kiuj havas du infanojn, ekde 2005 partoprenas tiun konkurson, kiu inkluzivas kuradon, krom trapason de naĝejo kaj baroj.

En tiu tago konkursis homoj el 13 landoj, post la ekskluzivigaj fazoj okazintaj en Usono, Unuiĝinta Reĝlando, Svedlando kaj Estonlando. Tiu evento estas inspirita de legendo el la 19-a jarcento, nome “Ronkainen, la ŝtelisto”, kiu testis la kandidatojn al membro de sia bandaĉo devigante ilin al kunportado de pezaĵo tra simila vojiro. La evento ankaŭ estas trafata de virinistaj protestoj.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.