Gluita surhaŭte, ia treege maldika ekrano ebligas legadon de vivparametroj

Takao Someya estas esploristo en la Tokio-Universitato, kaj li inventis ilon, kiu povos revolucii la kontroladon de pacientoj en malsanulejoj. Anstataŭ tiaj tradiciaj, grandaj kaj pezaj aparatoj, tiu nova inventaĵo gluita sur la haŭto de malsanulo, prezentas ties informojn pri vivparametroj. Kaj per sendrata konekto la informoj povas esti sendataj realtempe interrete.

Laŭ la kreinto, tiu nova ilo ankaŭ utilas je hejmzorgado de maljunuloj, kiuj certe spertas pli da malfacileco je uzado de la nunaj aparatoj. La fleksebla LED-ekrano estas nur 1 milimetro dika, kaj enhavas sentilojn kaplabantajn mezuri temperaturon, sangopremon kaj muskolajn elektrosignojn. Krome, ĝi produktas kvazaŭan elektrokorregistraĵon.

La treege maldika LED-ekrano estis publike prezentita lastsemajnfine en Aŭstino (Teksao – Usono) kadre de la jara evento de Usona Asocio por Scienca Antaŭenigo, angla mallongigo AAAS. Oni taksas, ke la surmerkatigo de tiu novigo okazos post tri jaroj.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Unuafoje scientistoj maturigis homajn ovolojn en laboratorio

Virinoj naskiĝas enhavanta ene de siaj ovarioj tiajn nematurajn ovolojn (nome oocito), kiuj iĝas plene disvolviĝintaj post la virina seksmaturiĝo, kaj ekde tiam kadre de la monataĵa ĉicko ĉe virinoj unu el tiuj nematuraj ovoloj maturiĝas.

Ĉi-vendrede, la 9-an de februaro sur la scienca revuo “Molecular Human Reproduction” scientistoj de Edimburgo-Universitato en Skotlando, aperigis la rezulton pri eksperimento kiu ekster la ovarioj – en laboratorio – disvolvigis homajn ovolojn pretajn por fekundiĝo.

La ovoloj estis disvolvitaj ekde la ovaria histo de dek virinoj, kaj el 48 ovoloj plenumintaj la antaŭlasta fazo de la sinsekvo, naŭ atingis la plenmaturiĝon.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Michael Phelps raportis senkuraĝigon kaj penson pri sinmortigo

La plej elstara gajninto pri olimpikaj medaloj de la historio, la usonano Michael Phelps, raportis ĉi-semajne kadre de iu konferenco en Ĉikago (Usono), ke li estis trafita de senkuraĝigo kaj eĉ pensis pri sinmortigo.

Malkaŝe priparolante tiun temon, tiu eksnaĝisto klarigis, ke lia plej severa krizo okazis post la Somera Olimpiko 2012, okazinta en Londono – tiam li gajnis ses el siaj 28 medaloj: “Tiam mi volus ne plu esti sportisto; mi volus ne plu esti vivanto”. En tiu tempo ofte li estis restanta sole dormoĉambre dum tri ĝis kvin tagoj, nek manĝante nek sufiĉe ripozante, tion li informis.

Agado kadre de altkvalita sportumado multe kostis al li, kaj liaj problemoj tiurilate komencis en la jaro 2004-a: “Verdire post ĉiu olimpiko mi estis sentanta krizon pri senkuraĝigo”. Laŭ li ne estis simpla la decidon akiri helpon, sed la kuracado savis lin.

Laŭ Phelps rakonti sian sperton, kiu eble povos utili al aliaj homoj, konsistas el pova oportuno: “Mi tre dankas min, ke mi ne estingis mian vivon”.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Pilolo por mezurado de intestaj gasoj antaŭmalhelpas digestajn malsanojn

Aperis en la brita scienca revuo Nature, la 8-an de januaro, rezulto pri testoj fare de aŭstralianaj scientistoj ĉe sep sanaj homoj kun dietoj alta kaj malalta koncerne al manĝa fibro. La esploristoj disvolvis novan pilolon, kiu povos revolucii la evitadon kaj diagnozon de digestaj malsanoj.

La pilolo, kies grando samas tiu de vitaminpilolo, estas englutebla, ĝi trovas kaj mezuras la intestajn gasojn – hidrogeno, karbona dioksido kaj oksigeno – kaj realtempe sendas la koncernaj informoj al poŝtelefonaparato. Tiu teĥnikaro ankaŭ povas plej efike mezuri la agadon de la aro de etaj organismoj en stomako kaj intesto.

Post la sukcesa provado ĉe homoj, la teamo planas surmerkatigi tiun teĥikosciencon.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

La nova ondo en Silicia Valo – vendado de ne filtrita akvo

Usonaj fiirmaoj enspezas je vendado de tiu, kiu ili mem nomas kiel “kruda akvo”, tio estas, akvo sen modifo, sen filtrado, sen ĥemiaĵo kiel fluoro, kiu troviĝas ĉe la akvoj liveritaj de publikaj servoj.

Tiu nova ondo fortiĝis aparte en Silicia Valo, kiu estas regiono konata por naski ekfirmaojn pri teĥnikoscienco, kaj esti loĝata de homoj tiaj “pli naturemaj”.

Laŭ la novaĵretejo “Business Insider”, inter tiuj kredantoj je tiu ondo estas la firmao “Live Water”, kies galjono da akvo estis vendata kontraŭ 38 usonaj dolaroj pasintsemajne. La prezo multe plialtiĝis post la gazeto “New York Times” raporti pri tiu tendenco.

Intervjue al tiu gazeto, la fondinto de Live Water, Mukhande Singh, defendis sian produkton kaj pridubis la kvaliton de la akvo el krano: “Ĉu kranakvo? Vi ĉiuj estas trinkantaj akvo infektita de drogoj por naskiĝkontrolo” tion li diris.

Nur la tempopaso indikos, ĉu tiu tendenco kontraŭ “malpura akvo” firmiĝos. Ankaŭ demando estas, ĉu tio plibonigos la sanon, ĉu tio iĝos retropaŝo je la konkeroj atingitaj ĝis nun koncerne al prizorgado de trinkakvo.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

K-pop steluloj partoprenis la entombigon de Kim Jong-hyun

K-pop (korea popmuziko, mallongigo por la angla “Korean pop”) estas ĝenro de muziko de Sud-Korelando.

Ĵaude la 21-an de decembro en Seulo (Sud-Korelando) ses elstaraj steluloj pri K-pop kune alportis la ĉerkon de la kantisto Kim Jong-hyun, kiu mortis ĉi-semajne lasante adiaŭan leteron. Ankaŭ ĉeestis la fratino de la montinto, plorante kaj alportante portreton de la kantisto ridante.

Tiu 27-jaraĝa artisto estis integranta la muzikgrupon “SHINee”, kiu populariĝis en Azio kaj ankaŭ ekster ĝi. Lia korpo estis trovita ĉe hotelĉambro lunde, la 18-an de decembro.

La artisto “Nain9”, kiu estis amikino de la kantisto, publikis la adiaŭan mesaĝon de Jong-hyun. “Ene mi estas frakasita. La senkuraĝigo, kiu malrapide eroziis min finfine tute englutis min”, tion li tekstis.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Dependeco je komputilludoj estos oficialigita kiel mensmalsano venontjare

Monda Organizaĵo pri Sano (MOS) anoncis lastĵaŭde, la 21-an de decembro, ke la dependeco je komputilaj ludoj estos agnoskita kiel mensa malsano kadre de Klasigo Internacia de Malsanoj (KIM), kiu estos publikigita en 2018.

La psika dependeco evidentiĝas kiam la ludado iĝas plej grava ol aliaj vivinteresoj, kaj ĝi restas, plialtiĝas eĉ je malbonaj sekvoj. Tiu diagnozo validas kiam la ludanto prezentas la simptomojn dum tempodaŭro da 12 monatoj.

Laŭ esploroj akcepititaj de MOS, kiuj estis cititaj de ĝia faka estro Vladimir Poznyak, en Eŭropo kaj Usono inter 1% kaj 5% de la ludantoj kongruus al diagnozo de tiu dependeco, kaj en Azio ili estus ĝis 10%.

Tamen kadre de la kuracista komunumo tiu decido spertas kontraŭantojn, inter ili la psikiatro Allen Frances.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Ĥirurgo “subskribis” hepatojn de pacientoj

Simon Bramhall – 53-jaraĝa brita ĥirurgo – dekaris sin kulpa pro tio, ke li registris la komencliterojn de sia nomo sur la helpatoj de du pacientoj dum operacioj pri anstataŭigo de tiu organo. Li agnoskis al Tribunalo en Birmingamo (Unuiĝinta Reĝlando) ĵaŭde la 14-an de decembro, ke tion li faris dufoje en la jaro 2013. Ekster  mallibereje li respondos pri la krimo de agreso, ĝis la anonco de la verdikto je la 12-a de januaro 2018.

Februare kaj maje 2013 per argona plasmo – uzata en operacioj por ĉesigi organsangadon – li suskribis “SB” sur la hepatojn de la pacientoj.

Tiu kuracisto estis provizore haltigita el la malsanulejo Queen Elizabeth de Birmingamo, pro denunco fare de iu kolego, kiu dum procedoj postoperacioj rimarkis la komencliterojn de Bramhall en la organoj. En la sekva jaro (2014) la ĥirurgo rezignis pri sia posteno tie.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Laŭ vilaĝanoj fumo el fabriko de Viagro favoras erektiĝemon

De dudek jaroj la vilaĝeto Ringaskiddy – ĉe sudokcidenta marbordo de Irlando – gastigas la fabrikon de piloloj de sildenafilo-citrato, kiuj estas pli konataj sub la nomo “viagro”, kaj laŭ ĝiaj loĝantoj speciala etoso ĉirkaŭvolvas la fabrikon de la apoteka firmao “Pfizer”, kies fumo supoze havas la kapablon kaŭzi erektiĝojn.

Al la gazeto “The Times” la loĝantaro asertas, ke ili longjare estas trafataj de la tiel nomata “amfumo”, kaj laŭ Debbie O’Grady tio estas alloganta novajn loĝantojn al la vilaĝo.

Tiu urbeto estas konata pro ĝia “nekredebla seksema vivo”. Sadie, 60-jaraĝa frizisto, sin deklaras kiel flirtema virino, kaj ŝi diras neniam restis sola tie. Laŭ Fiona Toomey (37-jaraĝa), tie eĉ la hundoj vagadas per stato de seksa ekscito, sed ŝi kredas, ke anstataŭ fumo la kialo estas la akvo trinkata en la vilaĝo.

La proparolanto de la firmao klarigis, ke la kredo pri “viagro estas en aero” vere temas nur pri amuziga klaĉo, eĉ se la loĝantoj kontraŭas al lia aserto.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Surbrusta tatuaĵo de senkonscia viro hezitigis kuracistojn

Jen okazintaĵo raportita je la 30-a de novembro, de la scienca periodaĵo “The New England Journal of Medicine”.

70-jaraĝa viro, sukermalsana, kun historio pri pulmaj kaj koraj malsanoj, alvenis en malsanulejon senkonscia, havante sur sia brusto tatuaĵon kun jena skribaĵo: “Do not resuscitate” (Ne revivigu).

La kuracistoj de “Jackson Memorial Hospital ” prizorgis la spiradon de la viro kaj sendis la aferon al etika konsilantaro, kiu rekomendis la obeon al la “peto” sur lia haŭto. Dokumento kun informoj pri la okazintaĵo estis pretigita al departamento pri sano de la subŝtato Florido, kaj vespere de tiu sama tago la viro mortis sen interveno de la kuracistoj.

Intervjue al la gazeto “The Washington Post” la kuracisto kaj ĉefa verkisto de la artikolo Gregory Holt asertis, ke tiu viro estis loĝanta ĉe maljunulejo, sed li estis trovita ebria surstrate. Li havis nek identigilon, nek familion kaj amikojn, kiuj povus doni al ni pli da informoj.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.