Makedonlando iĝas Nord-Makedonlando

Hieraŭ – dimanĉe, la 7-an de la 6-a monato 2018 – la ministroj pri eksterlandaj aferoj de Greklando (Nikos Kotzias) kaj Makedonlando (Nikola Dimitrov) kune subskribis historian interŝtatan interkonsenton, kiu finigas dulandan 27-jaran konflikton pri la nomo de la eksa jugoslava respubliko, kiu de nun eknomiĝas Nord-Makedonlando.

Tiu interkonsento estu konfirmenda de la koncernaj du parlamentoj kaj trapasi popolkonsulton en Makedonlando. Pro ĝi Greklando ne plu baros la eniron de Makedonlando en Eŭropa Unuiĝo, kaj NATO (Nord-Atlantika Traktat-Organizo).

La subskriba ceremonio okazis borde de la lago “Prespa”, ĉe la landlimoj inter Greklando, Albanlando kaj Makedonlando, kun partopreno ankaŭ de Matthew Nimetz, la aparta peristo de UN (Unuiĝintaj Nacioj).


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi afiŝo: wp.me/p87b5r-3Bm

Lavurso, kiu grimpis supren tra 23-etaĝa konstruaĵo, estis redonita al la naturo

Ĉi-ĵaŭde (la 14-an) iu lavurso (alinome prociono), kiu allogis atenton grimpante supren tra la 23 etaĝoj de konstruaĵo en la urbo Saint Paul (Minesoto – Usono), estis redonita al la naturo.

Tiu lavurso estas ina aĝanta ĉirkaŭ unu jaro, kaj ĝi estis kaptita post la grimpado, jam fama pro sia faro, kies plenumo bezonis du tagojn. La okazintaĵon prizorgis la uzantoj de la komerca konstruaĵo, kaj tiurilate ili faris elsendojn ĉe sociaj retejoj.

Vikipedia artikolo pri Lavurso: LIGILO.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi afiŝo: wp.me/p87b5r-3zl

Jen 200-kilometra homĉeno favore al sendependeco de Eŭsklando

Laŭ Vikipedio “Eŭsklando estas la tradicia lando de la Eŭskoj. Ĉar la Eŭskoj neniam havis fortegan politikan unuecon, ĝi nuntempe troviĝas en situacio simila al tiu de dispecigita Kurdlando: Du el ĝiaj tri ĉefaj partoj troviĝas ene de la hispana regno, dum Nord-Eŭskio estas franca”.

Hieraŭ – dimanĉe, la 10-an de la 6-a  monato – miloj da homoj estigis homĉenon da 200 kilometroj inter la urboj Donostio, Bilbao kaj la regiona regurbo Vitorio, por postuli popolkonsulton pri sendependeco de Eŭska Aŭtonoma Komunumo (norda Hispanlando).

Laŭ la grupo “Gure Esku Dago” (en la eŭska lingvo signifas “Ĉe Niaj Manoj”) ĉirkaŭ 175 mil homoj partoprenis la manifestacion, inter ili estis politikistoj, krom eŭskaj kaj katalunaj aktivuloj pri sendependeco.

Tiu okazintaĵo, kiu daŭris duonhoro, bezonis mil aŭtobusojn kaj 5 mil volontulojn por konduki la partoprenantojn al la stratoj kaj veturvojoj. La afero finiĝis per legado de manifesto antaŭ la Eŭska Parlamento en Vitorio.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi afiŝo: wp.me/p87b5r-3yO

Flyer – la”fluganta aŭto” subtenata de Larry Page

Tiu ĉi semajne komencis, por la “fluganta aŭto Flyer” – testoj malfermataj al invitatuloj kiel ĵurnalistoj kaj famuloj el sociaj retejoj. Temas pri nova elektra fluganta veturilo por ununura homo, kaj por ties pilotado eĉ ne estus postulata permisilon.

Flyer estis disvolvigita de la firmao “Kity Hawk” – kun sidejo en Kalifornio, Usono, kaj subtenata de Lary Page, la kunfondinto de Guglo. Ĝi aspektas kiel granda flugroboto, kaj flugas uzante dek helicojn moviĝantaj per piloj.

Inter la ĉefaj trajtoj de tiu veturilo estas ties pilotado, kiun oni faras per simpla maniero uzante stirstangon. Krom Flyer, la firmao Kitty Hawk ankaŭ mastrumas alian projekton pri flugveturilo nome “Cora”, kiu estas testata en Nov-Zelando.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi afiŝo: wp.me/p87b5r-3yf

Kia kakatuedo estas tiu scivolema birdo ĉe trafikfilmilo?

Alkutimiĝanta je registrado de malobeoj al trafikreguloj, lastvendrede matene (la 1-an) iu filmilo ĉe la veturvojo “Murgatroyd Road”, en la aŭstralia subŝtato Kvinslando, kaptis nekutimaĵon: ne paneitajn aŭtomobilojn aŭ disputojn inter ŝoforoj, sed iun kakatuon scivoleme kontrolanta la aparaton.

La filmeto diskonigita de la departamento pri trafiko iĝis populara en interreto, kaj estigis diskuton pri tiu birdo, ĉar la afiŝo en Fejsbuko tekstas “Oni atentu pri tia ‘Galaha kakatuo’, kiu aperis hodiaŭ ĉe la vojo”, tamem kelkaj interretanoj asertas, ke temas pri tia “Peruka kakatuo aŭ, Sulfurtufa kakatuo”.

Laŭ Vikipedio: Kakatuedoj, kaj  Galaho.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi afiŝo: wp.me/p87b5r-3xy

La kosma rubaĵaro povos iĝi serioza problemo en terglobo

Krom mediaj diskutadoj pri senarbarigo, akva krizo kaj tutmonda varmigo, alia afero reliefas inter fakuloj, nome la rubaĵo en spaco. Laŭ la usona kosmagentejo NASA, pli ol 500 mil kosmoruboj – kiel restaĵoj de malnovaj raketoj kaj satelitoj, restaĵoj de eksplodaĵoj kaj etaj eroj de farboj – minace orbitas la Teron, kun rapidecoj antingantaj pli ol 30 mil kilometrojn/hore.

La 18-an de la 4-a monato sur marbordo de la brazila subŝtato San-Paŭlo, unu el tiaj neregataj kosmoruboj eniris la teran atmosferon estigante fajran spuron en la ĉielo, kiu atentigis multajn loĝantojn de la urboj en la san-paŭlana marbordo. Laŭ la profesoro Amaury de Almeida, kiu estas fakulo pri astroscienco en la Universitato de San-Paŭlo, oni ne dubas, ke tiun okazintaĵon kaŭzis iu tia senutila orbitinta objekto.

Tiaj objektoj, krom riski funkciantajn similaĵojn, povas trapasi la atmosferon kaj okazigi akcidentojn ĉe la planedo. En Brazilo tiu temo ankoraŭ estas nesufiĉe prizorgata.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi afiŝo: wp.me/p87b5r-3xs

Ĉasistoj mortigis 122 gravedajn balenojn

Japanaj balenistoj kaptis kaj mortigis 122 gravedajn balenojn de la speco “balenoptero nana” lastsomere en Antarkto. Laŭ raporto sendita al Tutmonda Balena Komisiitaro (angle “International Whaling Commission – IWC”), la balenŝipoj mortigis entute 333 tiajn bestojn inter la 11-a monato 2017 kaj la 3-a monato 2018 – tiam la ĉasista grupo estis vizitanta Sudan Poluson.

Asertas Japanlando, ke sia projekto pri kaptado de balenoj koncernas “sciencajn celojn”, malgraŭ ĝia viando esti vendata por nutrado. En 2014 Unuiĝintaj Nacioj riproĉis tiun aferon – laŭ UN tio estas “mortiga esplorado”.

Krom tiaj 122 gravedaj bestoj, estis mortigitaj ankaŭ balenidoj – 61 viraj kaj 53 inaj.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi afiŝo: wp.me/p87b5r-3wT

Elektraj aŭtomobiloj povos estigi krizon pri kobalto en 2020

Laŭ fakuloj la progresanta popularigo de elektraj veturiloj povos okazigi krizon pri liverado de kobalto komence de la 2020-jaroj, kaj etaj entreprenistoj klopodantaj je starigo de minejoj ekster Afriko povos plialtigi ilian rolon kadre de liverado de tiu metalo uzata en reŝarĝeblaj piloj.

Demokratia Respubliko Kongo, aŭ Kongo Kinŝasa, produktas preskaŭ du trionojn de la monda kobalto – kiel kromprodukto el ĝiaj kupraj minejoj – kaj la sinteno de tiu lando rilate al fremdaj firmaoj pri minado pli kaj pli iĝas malakorda.

Nuntempe en la Toronta Borso, kaj “TSX Venture Exchange”, pli ol 100 firmaoj pri minado aŭ ekspluatado de kobalto enlistiĝas, kontraŭ 30 en 2015, laŭ “SNL Financial”. Firmaoj tiaj “por ekspluatado” estas konataj en Kanado kiel “junior mining companies” (pli juna minadfirmao).


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi afiŝo: wp.me/p87b5r-3vA

Piediranto – Veturo per tunelo de Elon Musk kostos USD 1

Oni scias, ke la firmao de Elon Musk – nome “Boring Company” – fosadas tunelon sub Los-Anĝeleso celante mildigi la ĥaoson de la trafiko en tiu usona urbo. Antaŭnelonge li diris, ke ofertus senpagan vojaĝojn kadre de la tunela testofazo, kaj okaze de ties surmerkatigo li profitigus kapsulojn por piedirantoj kaj biciklistoj, per prezo “malpli granda ol tiu de busbileto”. Nun oni scias, ke tiu prezo estos 1 usona dolaro.

Kontraŭ tiu prezo Elon Musk intencas amasan transportadon tra la tunelo, per kapsuloj (nome “pod”) alportantaj po 16 homojn, laŭ informo konigita de li ĵaŭde la 18-an de la 5-a monato, per publika prezentado ĉe “Leo Baeck Temple” en Los-Anĝeleso.

Por aŭtomobiloj, la projekto volas transporti ilin sur elektraj sledoj veturantaj je rapido da 190 km/h tra la tunelo.

La firmao dependas de la koncernajn aprobojn de aŭtoritatoj.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Mallonga ligilo por tiu ĉi afiŝo: wp.me/p87b5r-3rl

Fiŝon kun “homaj dentoj” oni kaptis en Usono

Merkrede la 9-an de la 5-a monato la departamento pri naturmedio de la usona subŝtato Suda Karolino disvastigis tra sociaj retejoj foton de kurioza fiŝo, kiu havas dentojn similaj al tiuj de homoj. Jen la publikaĵo: LIGILO.

En la afiŝo, titolita “la merkreda kio estas tio”, la vivscientisto Pamela Corwin instigas la retuzantojn diveni pri kio temas.

Laŭ Vikipedio: La Ŝafkapa sargo aŭ Ŝafkapulo, (Archosargus probatocephalus), estas mara fiŝo de la familio Sparedoj, kiu kreskiĝas ĝis 760 mm, sed komune atingas 250 al 500. Ĝi estas ebena kaj premeca fiŝo, kun 5 al 6 malhelaj (malhelgrizaj) vertikalaj larĝaj strioj en la flankoj de la korpo sur griza fono. Ĝi havas akrajn dorsajn spinojn. Ties dieto konsistas el ostroj, pektenoj, kaj aliaj duvalvuloj, kaj ankaŭ de lepadoj, violonkraboj, kaj aliaj krustuloj. Ĝi havas akran buŝon, kun kelkaj linioj de fortikaj dentoj, kiuj helpas rompi la ŝelojn de ties predoj.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.