La arto pri napola pico iĝas homara heredaĵo

Napolo (Itallando) estas la origina loko de la pico. Ĵaŭde la 7-an de decembro la arto de la napolanoj pri picofarado – kiu famigis tutmonde tiun spcialaĵon de la itala kuirarto – estis enlistigita kiel “Nemateria kultura heredaĵo” de UNESKO (Unuiĝint-Naciara Edukada, Scienca kaj Kultura Organizo).

Tutmonde du milionoj da homoj aliĝis al petskribo kiu subtenis la kandidatiĝon de tiu metio, kiu nuntempe estas praktikata en Napolo de preskaŭ tri mil picokuiristoj.

Tiu estas kuirarta kompetenteco komencinta en la 16-a jarcento, miksiĝanta kantojn, ridetojn, teĥnikojn, krom la okulfrapa manipulado de la pastaĵoj.

Decidis la aferon iu interregistara komitato kunvenanta ĉi-semajne en la insulo Jeju de Sudkorelando. Entute estas 34 kanditatiĝoj al la listo, kiu enhavas 365 tradiciojn enlistigatajn. Tiu listo de UNESKO pri nemateria kultura heredaĵo estis kreita en 2003 kaj ĝi celas tradiciojn, kutimojn, morojn kaj metiojn transdonatajn de generacio al generacio.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Advertisements

La lando de la ŝvitbanejoj deklaris sian sendependecon antaŭ 100 jaroj

Finnlando deklaris sin sendependa la 6-an de decembro 1917, post la oktobra revolucio en Ruslando, kaj ricevis sendependecon per dekreto de bolŝevika registaro. Ĝis 1809 la lando estis parto de Svedlando, ekde tiam ĝis 1917 ĝi apartenis al la rusa imperio, kiel memrega grandprinclando.

En tiu lando tradicia nacia manio estas: saŭnado.

Saŭno estas ŝvitbanejo laŭ finna maniero, kie troviĝas forno kun varmega ŝtonaro, sur kiun la verŝata akvo nebule vaporiĝas. En Finnlando la ŝvitbanejoj troviĝas eĉ en la laborejoj. Kun loĝantaro de 5,5 milionoj da homoj la lando havas ĉirkaŭ 2 milionojn da saŭnoj, 60% en domoj, la restaĵo en hoteloj, naĝejoj, ripozdomoj.

La finnaj ripozdomaj saŭnoj troviĝas ĉe bordo de lagoj, estas apartaj dometoj hejtitaj per betula ligno, kaj la urbaj per elektra kurento. La urba saŭno estas loketo en banejo, kovrita interne per ligna murkovraĵo.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Pola urbo sendis donacon al Tom Hanks

Fine de la pasinta jaro en la pola urbo Bielsko-Biala aperis ideo fari donacon de iu aŭtomobilo “Fiat 126” al la usona aktoro Tom Hanks, post ties afiŝo de foto je la 29 de oktobro 2016 en Tvitero, en kiu tiam en Hungarlando, li estis pozanta ĉe tia malgranda aŭto kaj esprimanta lian ŝaton pri ĝi.

Tiu “Fiat 126” estas tre populara en Pollando, tie ĝi estas konata kiel “Maluch” (etulo), kaj dum jardekoj ĝi estis produktata en la urbo Bielsko-Biala. La donacota unuo estis aĉetita komence de 2017, kaj de tiam ĝi estis rebonigita por fine forveturi (lunde la 20-an de novembro) al Varsovio, de kie ĝi venos aviadile al Los-Anĝeleso (Usono), la loĝloko de Tom Hanks.

Al la novaĵagentejo EFE la proparolanto de tiu iniciato, Monika Jaskolska, asertis tion: “Ni decidis profiti tiun okazon por donaci unuon de tiu Fiat, kiel maniero diskonigi la historion de Pollando kaj nia urbo”.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

La nesufiĉo de butero en Franclando

Lastatempe tiuj kiuj provas aĉeti buteron en Franclando ofte trovas malplenajn fridbretarojn kaj pardonpetojn fare de vendejestroj. Laŭ artikoloj en la gazetaro, tiu lando spertas la plej intensa krizo pri manko de butero ekde la dua mondmilito. Per kradvorto #beurregate la uzantoj de sociaj retejoj ŝercadas pri la alta prezo pagataj kontraŭ pakaĵeto da butero.

Tiu nutraĵo estas fundamenta ingredienco kadre de la franca kuirarto. Kvarono de la pezo de korna bulko, ekzemple, rezultas el uzo de butero je ties pretigado.

Francoj estas la plej grandaj konsumantoj de butero, sed ili ankaŭ estas grandaj produktantoj. Nu, kial ĝi malaperis el la bretaroj? Jen kelkaj eblaj kialoj: 1-e) Estingo en 2015 de la kvantsistemo por laktoproduktantoj fare de Eŭropa Unio (por komerca konkurado); 2-e) La ĉinoj malkovris la kornan bulkon (plialtigo je tutmonda konsumado); 3-e) Okcidente pli kaj pli da laktaĵoj ol sukeraĵoj estas konsumata (sanecocele).

Sed laŭ Emmanuelle Auriole, de la lernejo pri ekonomiko “Toulouse School of Economics”, la francoj spertas tiun problemon pro difekto je sia interna merkato en tiu sektoro, kiu estas regata de malmultaj grandaj retoj de supervendejoj, kiuj altrudas al la produktantoj la difinon de prezoj nur unufoje jare. En Germanlando, ekzemple, la prezoj de butero pagataj al produktantoj ĉi-jare ĝis aŭgusto jam plialtiĝis je 72%, dume en Franclando ĝi estis 6% samperiode. Tial oni ne miras, ke francaj produktantoj preferas eksportadi buteron anstataŭ prizorgi la lokan bezonon.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Kazaĥlando anstataŭigos sian alfabeton

Lastvendrede (la 27-an de oktobro) la kazaĥa ŝtatprezidanto Nursultan Nazarbaiev dekretis, ke la latina alfabeto anstataŭigu la cirilan antaŭ la fino de la jaro 2025-a, celante, laŭ li, la modernigon de tiu azia lando.

Laŭ la dekreto, Kazaĥlando uzos 32-literan latinan alfabeton, kaj post tiu reformo la lando oficiale nomiĝos “Qazaqstan”. Nuntempe tie oni parolas nordokcidentan tjurkan lingvon – la kazaĥan lingvon – kies alfabeto estas 42-litera, kaj ĝi estas modifita versio de la cirila alfabeto.

En la epoko de Sovet-Unio, Kazaĥlando jam uzis la latinan alfabeton ĝis la jaro 1940, kaj ekde tiam ĝi adoptis la cirilan alfabeton de sia rusa najbaro kaj partnero. La rusa lingvo ankaŭ estas oficiala en tiu lando, kaj Nursultan Nazarbaiev ofte faras siajn paroladojn per ĝi.

Multaj kazaĥoj malkontentiĝis pro tiu anonco, kaj la aŭtoritaoj asertis, ke tiu reformo helpos plirapidigi la disvolvadon de la loka ekonomio.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Halovena ornamaĵo instigis krizajn telefonalvokojn

La polico de iu usona distrikto petis al la homoj ĉesi uzadon de la kriztelefono por atentigi pri etendita viro senkapigita de garaĝopordo.

Fakte la sceno pri iu senbraka, senkapa kaj sangmakulita korpo kuŝanta sub pordo de garaĝo ŝajnas sufiĉe reala, sed ĝi estas nur ornamaĵo de Haloveno starigita ĉe domo de la strato Chuck Pike, en la urbo Greeny County, de la usona subŝtato Tenesio.

“Halloween” estas nomo por “Antaŭvespero de Ĉiuj Sanktuloj” (en la angla, “All Hallow’s Eve” iĝis Halloween), kaj ĝi estas festata la 31-an de oktobro.

Haloveno estas festotago por etaj junuloj, kiuj vestiĝas en kostumoj de monstroj, ekzemple, fantomoj, vampiroj, sorĉistinoj kaj la monstro de Frankenŝtejno, irante vespere al la domoj de najbaroj por frapi la pordon petante dolĉaĵojn.

Usonanoj kutime pretigas siajn domojn kun makabraj ornamaĵoj por Haloveno, kiu staras inter la plej festataj eventoj de la lando. Laŭ la nacia federaĵo pri podetala komerco, pasintjare oni elspezis tie rekordan sumon je 8,4 miliardoj da usonaj dolaroj, kadre de tiu festo.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

600-jaraĝa vilaĝeto batalas kontraŭ malapero

La svisa vilaĝeto “Corippo”, kiu ekzistas de pli ol 600 jaroj, estas nuntempe loĝata nur de la urbestro Claudio Scettrini, kaj 15 emerituloj. Ĝi planas allogi turistojn por tranoktado en domoj, kiuj de ses jardekoj ne estas loĝataj, tiel ebligante kundividon de la tiea vivmaniero, kiu ŝajne samas al tiu de la 19-a jarcento.

Corippo estas komunumo de la Komunumaro Verzasca kaj la Distrikto Locarno en Kantono Tiĉino, Svislando. En la 19-a jarcento ĝi enhavis 300 loĝantojn, sed pli kaj pli junuloj de la novaj generacioj forlasis la lokon pro bezono akiri instruadon kaj laborpostenon ĉe pli grandaj urboj.

Tamen, la direktoro pri turismo de Tiĉino, Elia Frapolli, rigardas (eble kun troigo) tiun situacion kiel oportuno. Tiel, kun subteno de iu fondaĵo dediĉata al prezervado de Corippo, oni transformos kelkajn malplenajn domojn al hotelĉambroj, kadre de la koncepto “difuzita hotelo”.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Bolonjo gajnas fakan parkon, pri manĝaĵo

Venontnovembre Bolonjo, la itala ĉefurfo pri gastronomio, gajnos iun nekutinan allogaĵon: parkon dediĉata al la itala manĝaĵo. Nomata “Eataly World”, tiu parko enhavos pli ol 40 restoraciojn, kaj ĝi disponigos al siaj vizitantoj nekredeblajn spertojn surbaze de nutraĵoj, agrikulturo kaj manlaboraĵo.

Tie ankaŭ eblos partopreni metiejojn pri multe variaj aferoj, kaj aĉetumi ĉe pli ol 100 vendejoj.

Ofte en la parkoj oni pagas prezon de bileto por eniro kun rajto al ĝuado de ĉiuj allogaĵoj. En “Eataly World” malsame estos – la vizitanto pagos individue siajn elektaĵojn, kaj la eniro estos senpaga.

La parko estis konstruita sur areo da 100 mil kvadrataj metroj, kaj malfermos la pordegojn je la 15-a de novembro.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Pariza parko ekhavos areon por nudistoj

Kadre de kelkatempa eksperimento, ekde la venonta 15-an de oktobro funkcios oriente de la urbo Parizo (Franclando), en la parko “Bois de Vincennes”, areon kun grando de piedpilkadejo, cele al nudismo.

Tiuj kiuj apogas tiun decidon asertas, ke en lando kun tiom da plaĝoj kaj tendumejoj malfermataj al nudismo, Parizo ja devus ekhavi lokon cele al tiu vivstilo.

Aŭtoritatoj asertas, ke estos permesata al la uzantoj, nek rigardismo nek ekshibicio, kaj averto pri “taŭgaj kondutoj” staros tie. Ĝi estos malfermata de 8h00 ĝis 19h30 kaj funkcios proksime al la birdareo de la parko.

Parizanoj jam posedas publikan naĝejon, por praktikado de nudismo, po 3 tagoj semajne.

Laŭ la vicurbestro Penelope Komites, kiu respondecas pri parkoj, tiu decido “montras nian malferman menson koncerne al uzado de publikaj spacoj en Parizo”.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Saud-Arablando malpermesis naskiĝotagan feston tutlande

Lunde, la 18-an de septembro, Saud-Arfablando malrajtigis al siaj civitanoj festi datrevenojn en tuta lando. Laŭ la lokaj amaskomunikiloj la koncerna anonco faris Abdullah Al-Mutlaq, kiu estas membro kaj konsilanto de la plej supera religia institucio de la lando.

Tiu malpermeso, kiu celas evitadon de nebezonaj elspezoj, validas ankaŭ pri infanaj festoj. La registaro de Saud-Arablando pravigas tiun decidon asertante ke “la homoj ne havas monon por elspezi je tiaj aferoj”. Abdullah Al-Mutlaq reliefigis, ke “tiaj aferoj ne donas iun ajn profiton, Islamo ne antaŭenigas ilin, kaj ili povas alporti malriĉecon al la familioj”.

Islamismo aŭ politika Islamo estas politika filozofio aŭ idearo kiu asertas ke Islamo estas ne nur religio sed ankaŭ politika sistemo. Nur la islamaj festoj “Eid ul-Fitr” (Finfasta Festo), kiu markas la finon de la fastmonato Ramadano, kaj “Eid ul-Adha” (Festo de la Ofero) estas permesataj en Saud-Arablando.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.