Antaŭ 60 jaroj Laika forvojaĝis en spacon

Je la 3-a de novembro 1957 unuafoje iu viva estaĵo lasis la terglobon trafante la kosmon: la hundineto Laika (nedifinita raso) forveturis per la rusa homfarita satelito “Sputnik 2”.

Kadre de la kosmaj aventuroj, tiu kvarpieda pioniro iĝis la unua viktimo, kaj de tiam same okazis al aliaj bestoj kaj homoj laŭlonge de la tempo.

Inter la jaroj 1948-a kaj 1961-a, 48 hundoj, 15 simioj kaj du kunikloj malfermis la vojon al la kosmaj malkovraĵoj, sed 27 el ili mortis pro akcidentoj aŭ neatenditaj cirkonstancoj dum la entreprenadoj.

Laika estis la ununura besto intence sendita al nepra morto for de nia planedo, ĉar en tiu tempo ankoraŭ ne ekzistis sufiĉe da teĥnikoscienco por reveni al la Tero. Grupoj pri bestoprotektado protestis, post sciigo pri la morto de Laika en la spaco.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Advertisements

La fora loko kien oni sendas homfaritajn satelitojn por morti

Fine de vivodaŭro de la homfaritaj satelitoj kaj kosmoŝipoj orbitaciantaj ĉirkaŭ la Tero, la plimulto el ili povos reveni, sed kien ili falos?

Tiaj malpli grandaj satelitoj ĝenerale forbruliĝas enirante la atmosferon, sed kelkaj pecoj de tiaj pli grandaj postvivas la froton kaj ili kolizias kun la grundo. Por eviti, ke ili falos sur densloĝata regiono, kutime oni kondukas ilin al areoj ĉe la nomata “oceana poluso de nealirebleco”.

Tiu punkto en la oceano estas la loko plej fora disde ajna teritorio – ĝi situas en suda Pacifiko je ĉirkaŭ 2.700 kilometroj sude de la insularo Pitkarna, ie ĉe “la nenies lando”, inter Aŭstralio, Nov-Zelando kaj Sud-Ameriko.

En tiu regiono ĉirkaŭ 1.500 km2 de la oceano pli kaj pli iĝas kvazaŭ tombejo pri satelitoj konstruitaj de la homaro. Je la lasta nombrado tie enhavis 260 tiaj aĵoj, la plimulto el Ruslando.

Kuranta plano estas, ke en la venonta jardeko la Internacia Kosmostacio estos malaktivigita kaj kondukita al la “oceana poluso de nealirebleco”. Kun pezo da 450 tunoj ĝia reveno al la Tero certe konsistos spektinda okazintaĵo.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Japanlando malkovris grandegan kavernon en Luno

Scientistoj de la japana kosmagentejo malkovris en Luno egan kavernon, kiu povus en estonteco gastigi bazon por protektado de kosmovojaĝistoj kontraŭ radiado kaj subita temperaturoŝanĝo.

Informoj prenitaj el la luna kosmosondilo “Selene” konfirmis ekziston de kaverno 50 kilometroj longa kaj 100 metroj larĝa. Scientistoj kredas, ke ĝi originis pro vulkana aktivado okazinta tie antaŭ ĉirkaŭ 3,5 miliardoj da jaroj.

Tiu malkovro estis publikigita ĵaŭde (la 19-an de oktobro) en la scienca revuo “Geophysical Research Letters”.

Partnere kun la usona kosmagentejo NASA, Tokio planas konstrui en la jaro 2025-a kosmostacion ĉe la luna orbito, kaj trafi Marson per kosmoŝipanoj en 2030.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Firmaoj kontraktataj de NASA pretigas kosmovestojn

Elon Musk, la proprulo de la firmao pri kosma transporto SpaceX (angla mallongigo de “Space Exploration Technologies Corporation”), diskonigis ĉi merkrede, la 23-an de aŭgusto, la unuan foton pri la vestaĵoj uzotaj de la astronaŭtoj en la kosmoŝipoj de sia firmao (Tia blankkolora supre). Laŭ li estis ege malfacile kongrui la funkciojn de la kosmovesto al ties estetiko.

SpaceX estis kontraktata de NASA por disvolvi kosmoŝipojn cele al transportado de astronaŭtoj al Internacia Kosmostacio (angla mallongigo ISS). Ekde 2011, kiam ĝi ĉesigis kosmoflugojn kun astronaŭtoj, NASA sendas ilin al ISS partnere kun Ruslando.

Ankaŭ la firmao Boeing (The Boeing Company) havas similan kontrakton kun NASA, kaj ĝia prototipo de kosmovesto jam estis prezentita januare (Tiu blua supre).

Tiuj firmaoj planas siajn unuajn misiojn kun kosmonaŭtoj en 2018, sed datoj ankoraŭ ne estis anoncitaj.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

NASA petas helpon de fakuloj pri origamio

Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio (angla mallongigo NASA) anoncas helpopeton al fakuloj pri origamio cele trovi solvon al problemo, kiun “ĝi ne sukcesis solvi interne”: elpensi ŝildon kontraŭ radiado por protekti kosmonaŭtojn kaj kosmoŝipojn kontraŭ sunradiado dum kosmoveturado.

Precize NASA serĉas ion, kio povus esti “sufiĉe faldita kaj kompaktigita”, por ke astronaŭtoj povus etendi ĝin post alteriĝo en iu planedo, kaj tiamaniere havi protekton kontraŭ sunradiado – tion klarigis al la brita gazeto “The Guardian” Matt Barrie, kiu estas fondinto de la retejo Freelancer, kie ekde la venonta 26-a de julio la interesuloj povos submeti siajn projektojn tiurilatajn.

Per tia solvo NASA ankaŭ celas (krom protektado de sano kaj elektronikaj sistemoj) ŝpari spacon ĉe kosmoŝipoj, kiuj ebligus kunportadon de pli da homoj kaj ekipaĵoj.

Kadre de la afero “NASA kaj origamio”, ekzistas elstarulo, nome la inĝeniero Robert Lang, kiu lasis sian postenon en tiu agentejo por plene dediĉi sin al tiu japana arto. “Eksciante kiel faldo estiĝas ĉe papero, oni povas same fari per aliaj materialoj”, tion li klarigis en epizodo de la projekto “Really Great Big Stories”. Kaj li asertas: “Faldi paperon similas al danco kun partnero, kies movojn oni jam konas”.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Serĉata: volontuloj por 2-monata kuŝado kontraŭ pago de 16 mil eŭroj

60-taga-kusxado

En Francujo scientistoj de Instituto pri Kosmomedicino kaj Fiziologio, al 24 sanaj junaj viroj, kiuj emus resti du monatoj kuŝite, pagos po 16 mil eŭrojn. Tiu eksperimento, kadre de studado pri mikrogravito, provas simuli medion simile al tiu spertanta de kosmonaŭtoj ĉe Internacia Kosmostacio. La celo estas taksi malfavorajn sekvojn de preskaŭ nula gravito ĉe la homa korpo dumlonge, kaj trovi manierojn eviti ilin.

Intervjue al la franca gazeto “20 Minutes”, Arnaud Beck, kiu estas la kunordiganto de tiu projekto, asertis ke tiu laboro estas pli malfacila ol ĝi aspektas, ĉar la rolulo ne povos leviĝi por manĝi, baniĝi, uzi necesujon kaj plenumi aliajn ordinarajn taskojn de la ĉiutago.

Trajtoj de la kandidatoj: viro aĝanta inter 20 ja 45 jaroj, nefumanto, nealergiulo, kun KMI (korpomasa indico) inter 22 kaj 27, kaj ofta sportulo. “La regulo devigas ke minimume unu ŝultro restu sur la lito”, tion informis Beck.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

La mistera ĝis nun 677-taga orbitado de la kosmoŝipo X-37B

De 677 tagoj la senpilota kosmoŝipo, nome X-37B OTV-4 (Orbital Test Vehicle 4), mistere orbitas ĉirkaŭtere, kaj Usono ankoraŭ ne klarigis pri kio temas.

X–37 Advanced Technology Demonstrator (Progresigita Teknologia Demonstrilo) estas eksperimenta kosmoŝipo, kiun evoluigas kaj konstruas la firmao Boeing en Usono, komence je komisio de DARPA kaj NASA (X–37A), pli poste je mendo de United States Air Force (USAF), kiu estas la usona aerarmeo.

Observantoj spekulacias, ke tiu kosmoveturilo eble esti projekciita por detrui artefaritajn satelitojn kaj eĉ funkcii kiel moviĝanta satelito.

Post alteriĝo je antaŭa misio la veturilo estis pritraktita de grupo kiu surhavis vestaĵojn kontraŭ biologiaj riskoj, vekante atenton pri ebla radioaktiva ŝarĝo.

La usona agentejo de kosma esplorado NASA asertas ke la kosmoŝipo enhavas eksperimentajn materialojn, sed ties naturo restas mistera.

Plialtiĝas suspekto pri uzado de la veturilo por spionado, depost ke amatoraj astronomoj eltrovis la orbiton de X-37B je ties lastaj misioj, kiuj inkludis flugojn super Nord-Koreujo, Irako, Irano, Afganujo kaj Pakistano.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Rusujo – la elekto de civilaj kosmonaŭtoj kiuj veturos al luno

luno

Roscosmos (Federacia Kosma Agentejo de Rusio) anoncis ĉi-marde (la 14-a de marto), ke komenciĝis la periodo por kandidatiĝo kiel aspiranto pri kosmonaŭto de la kosmoveturilo “Federatsiya”, kiu veturos al luno.

“La celo estas elekti tiujn fakulojn kiujn jam iom lertas je operacioj pri teknologioj, ĉu kosmaj ĉu aeraj. Tiuj estos la unuaj pilotoj de la estonta rusa kosmoŝipo “Federastiya”. Ili ĉiuj estos trejnitaj laŭ la internacia kosma programo, kaj ili estos la unuaj rusoj veturontaj al la luno”, tion informis proparolanto.

Intervjue Alexander Ivanov, kiu estas la unua vic-ĝenerala direktoro de Roscosmos, informis ke “la aliĝo ekas nun kaj etendiĝos ĝis jarfino. La rezulto aperos fine de decembro, kiam ses ĝis ok venkintaj kandidatoj estos anoncitaj”.

Roscosmos planas efektivigi la unuan alteriĝon surlune en la 2031-a jaro (kun skipanoj). La kosmoveturilo Federastiya kunportas kvar skipanojn, kaj la unua testo pri ĝia lanĉo okazos en 2023.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

IAU konsideras okazigon de konkurso por nomi la ĵus malkovritajn planedojn

trappist-1

Provizore identigitaj per la literoj b, c, d, e, f, g kaj h, la sep ekstersunsistemaj planedoj orbitantaj la stelo Trappist-1, kies malkovro estis anoncita de NASA last-merkrede (la 22-a de februaro), povos ekhavi definitivajn nomojn elektitaj pere de tutmonda konkurso.

La italo Piero Benvenuti, kiu estas Ĝenerala Sekretario de Internacia Astronomia Unio (IAU), asertis al la novaĵagentejo ANSA ĉi-jaŭde (la 23-a de februaro), ke la organizo pripensas retan voĉdonon kadre de monda konkurso malfermita al ĉiuj homoj por elekti kiel tiuj planedoj nomiĝu.

“Persone mi elektus nomoj rilatantaj al idealoj pri paco kaj frateco…”, tion diris Benvenuti. La sugestoj estus taksitaj de ia komisiono de IAU, kaj poste ili estus submetitaj al la publiko per reta voĉdonado.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Giganta asteroido preterpasis tre proksime al terglobo

asteroido

Asteroido kun dimensio simila al 10-etaĝa konstruaĵo tre proksime preterpasis la Teron last-dimanĉe, la 8-a de januaro. Tiu ĉiela korpo estis je 193 mil kilometroj de la Tero kaj tio estas distanco malpli granda ol tiu ekzistanta inter nia planedo kaj la luno – ĉirkaŭ 300 mil kilometroj.

Nomata “AG13”, ĝi estis observata de la usona projekto “Catalina Sky Survey” (Ĉiela Enketo Catalina), de la Universitato de Arizono, Usono. Estante inter 15 kaj 34 metroj longa, ĝi moviĝis je 16 kilometroj/sekunde, kaj ĝi trairas la orbitojn de Venuso kaj Tero. “Ĝi moviĝis rapidege kaj tre proksime de ni”, tion asertis la astronomo Eric Feldman, citita de la gazeto “Daily Mail”.

Tia fenomeno – asteroido preterpasante la Teron – ne estas malofta, kaj laŭ la programo “Near Earth Object”, de la usona agentejo de kosma esplorado “NASA”, nur januare oni atendas 38 alproksimiĝojn de asteroidoj.

Sed tiaj okazaĵoj povas ankaŭ esti dangeraj. En 2013 meteoro trafis la regionon de Chelyabinsk (Rusujo) vundante pli ol mil homojn.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.