Lernotago estis nuligita pro malvarmego da -67ºC

En la fora rusia regiono de “Yakutia”, kelkaj lokoj spertis subnulan 67-celsigradan temperaturon, je la 16-a de januaro.

Tiu regiono estas 5.300 kilometroj malproksime de Moskvo, enhavanta milionon da loĝantoj, kies lernejanoj estas alkutimiĝantaj vizitadi la lernejojn eĉ tiam, kiam la temperaturo trafas -40ºC. Lastmarde la lernotago estis nuligita, kaj la polico ordonis al gepatroj, ke ili tenu siajn filojn hejme.

La vilaĝo Oymyakon elstaras inter la plej malvarmaj lokoj tutmonde, kaj en la jaro 2013-a tie estis registrita historian rekordon da -71ºC.

Tamen, pro alkutimiĝo de la loka loĝantaro je tia frostiga temperaturo, la ĉi-semajna malvarmo eĉ ne reliefiĝis ĉe amaskomunikiloj, kiuj nur aperigis memfotadojn de la homoj tiurilate. Virinoj afiŝis bildojn montrante okulharojn plene kovritaj de glacio.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Dentisto estis kondamnita je miliona kompensodevo al sia patrino

Marde, la 2-an de januaro, Suverena Kortumo de Tajvano ordonis, ke iu viro – idendigita per la familinomo “Chu” – pagu al sia patrino preskaŭ unu milionon da usonaj dolaroj kiel kompensodevo pro tio, ke ŝi prizorgis lian vivtenon kaj diplomigis lin kiel dentisto.

La filo argumentis, ke tute malpravas postuli kompensodevon pro vivtenado de filojn, sed la tribunalo konsideris la ekziston de validan kontrakton, kiu rajtigas tiun profiton al la patrino.

En la jaro 1997-a la filo estis 20-jaraĝa, kaj tiam li subskribis kune kun sia plejaĝa frato kaj sia patrino kontrakton, kiu determinas – post la koncernaj universitataj diplomiĝoj – pagadojn da 60% de la enspezoj de la filoj al la patrino, kun limo je po 1,7 milionoj da usonaj dolaroj, kiel repago de la universitataj monatpagoj.

Laŭ la loka gazetaro la plej aĝa filho interkonsentis kun sia patrino je pli malalta sumo kaj plenumis la kontrakton. Post multjara rifuzado de la plej juna filo je la pagoj, ŝi postulis per juĝafero sian rajton, kaj ŝi sukcesis.

La patrino identigita nur per la familinomo “Luo” sole prizorgis siajn du filojn post eksgeedziĝo. Ŝi estas timema pri sia prizorgado en maljuneco.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Junulino venkinta je scienca konkurso preferas lerni interrete ol lerneje

La 18-jaraĝa filipina lernantino Hillary Andales venkis konkurson kun kandidatoj el 178 landoj, kaj ŝi gajnis sciencan premion nomata “Breakthrough Junior Challenge”, kreita de Mark Zuckerberg kaj ties edzino. Per 3-minuta filmeto ŝi sukcesis simplamaniere klarigi la teorion de la relativeco de Alberto Ejnŝtejno.

“Mi plibonigas mian klerecon pere de familia diskutado – ni ĉiuj estas studemuloj – dokumentaj filmoj, retserĉadoj, jutubfilmetoj kaj libroj. Mi sentas, ke mi spertas pli da libereco ol tiu en lernejo. Tia lernado ŝajnas al mi pli vera ol tiu ĉe klasĉambro, ĉar mi povas kontentigi mian scivolemon serĉante respondojn al miaj duboj” tion ŝi diras.

Tiu premio konsistas jene:
250 mil usonaj dolaroj al Hillary por kursoj post mezlernejo;
100 mil usonaj dolaroj al la laboratorio de ŝia lernejo;
50 mil usonaj dolaroj al iu instruisto inspiriginta ŝin.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Ĉu pago postulendas al riĉaj universitataj studantoj je publika supera instruado?

Nuntempe la brazilaj publikaj universitatoj spertas seriozan financkrizon, kaj reaperis diskutado pri propono postuli monatpagon al universitataj studantoj kun pli alta sociekonomia nivelo. Per raportaĵo diskonigita pasintsemajne Monda Banko defendas tiun proponon argumentante, ke la brazila universitataro estas kaj malefika kaj maljusta.

Laŭ ekonomikistoj de tiu banko kaj aliaj samopiniuloj pri la estingo de senpageco, ne justas, ke la tuta socio financu instruadon de junuloj el la pli altaj sociekonomiaj klasoj. Aliflanke, tiuj kiuj kontraŭas al la pagado asertas, ke ĝi ne estus sufiĉa por solvi la krizon, kaj ili proponas plialtigi la impostojn al la plej riĉaj homoj cele al financado de edukado.

Laŭ IBGE (mallongigo pri Instituto Brazila de Geografio kaj Statistiko) en la jaro 2005-a kadre de la publikaj universitatoj 80% el la diplomiĝintoj apartenis al la grupo de tiuj 40% kun pli alta enspezo en la lando. Post estigo de la politiko pri socia rezervo de lokoj en publikaj universitatoj tiu situacio ne renversis: en la jaro 2015-a tiu karakterizaĵo malaltiĝis al 61%.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Kazaĥlando anstataŭigos sian alfabeton

Lastvendrede (la 27-an de oktobro) la kazaĥa ŝtatprezidanto Nursultan Nazarbaiev dekretis, ke la latina alfabeto anstataŭigu la cirilan antaŭ la fino de la jaro 2025-a, celante, laŭ li, la modernigon de tiu azia lando.

Laŭ la dekreto, Kazaĥlando uzos 32-literan latinan alfabeton, kaj post tiu reformo la lando oficiale nomiĝos “Qazaqstan”. Nuntempe tie oni parolas nordokcidentan tjurkan lingvon – la kazaĥan lingvon – kies alfabeto estas 42-litera, kaj ĝi estas modifita versio de la cirila alfabeto.

En la epoko de Sovet-Unio, Kazaĥlando jam uzis la latinan alfabeton ĝis la jaro 1940, kaj ekde tiam ĝi adoptis la cirilan alfabeton de sia rusa najbaro kaj partnero. La rusa lingvo ankaŭ estas oficiala en tiu lando, kaj Nursultan Nazarbaiev ofte faras siajn paroladojn per ĝi.

Multaj kazaĥoj malkontentiĝis pro tiu anonco, kaj la aŭtoritaoj asertis, ke tiu reformo helpos plirapidigi la disvolvadon de la loka ekonomio.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Alkoholo utilas je fremdlingva parolado

Nova esploro fare de la universitatoj Mastriĥto (Nederlando), Liverpolo kaj Kembriĝo (Unuiĝinta Reĝlando) kaj Frajburgo (Germanlando), garantias, ke trinki biereton, ekzemple, utilas je parolado de aliaj lingvoj.

Por tiu konkludo la esploristoj faris eksperimenton: trinkigo de grupo da 50 germanoj, kies membroj samnivele parolas la nederlandan lingvon. Duono de tiu grupo trinkis miksaĵon enhavanta 37,5% da alkoholo, dume la alia duono trinkis similan koktelon, sed enhavanta akvon anstataŭ alkoholon.

Post gluto de la trinkaĵo ĉiu partopreninto plenumis 2-minutan interparolon kun nederlandano, kiu taksis la parolkapablon de la trinkinto, koncerne al la nederlanda lingvo.

La rezulto estis klara: kiuj trinkis alkoholaĵon, tiuj ricevis notojn preskaŭ 10% pli altaj. “Nia studo montris, ke konsumo de alkoholo povas esti utila je prononcado de fremda lingvo antaŭnelonge lernita”, tion asertis Inge Kersbergen, kiu estas inter la aŭtoroj de la studo ĉe la Universitato de Liverpolo.

Tamen oni rimarku, ke la profito koncernas nur malgrandan kvanton da alkoholaĵo englutita. Je tiu provo la partoprenintoj trinkis nur 250 ml. Je plialta kvanto da alkoholaĵo trinkata la malo okazus: aĉa prononco, krom ebrieco.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

La Ejnŝtejno de la 21-a jarcento

“Mi estas nur studento. Mi multo lernendas. Mi ne meritas tiun atenton”. Tiamaniere la 24-jaraĝa fizikisto diplimiĝinta en MIT (Masaĉuseca Instituto de Teknologio) Sabrina Gonzalez Pasterski, priskribas sin sur sia retejo “physicsgirl.com”, kiu estas ŝia unura cifereca ĉeesto, krom jutubkanalo. La usona junulino kun kuba deveno nuntempe kursas doktoriĝon pri fiziko en Harvard-Universitato, kaj ŝi elstariĝas ĉe la akademia komunumo, kie multoj pritaksas ŝin kvazŭ “eble la nova Ejnŝtejno”.

Kiam ŝi estis nur 22-jaraĝa, tiam la periodaĵo “Forbes Magazine” enlistigis ŝin ĉe “Forbes 30 Under 30”, kiu listigas junulojn kun aĝo malpli ol 30 jaroj, kiuj reliefas laŭ diverskampoj kiel entreprenado, teĥnikaro, amaskomunikilo kaj scienco.

Esploroj de la junulino jam estis cititaj eĉ de la fama brita fizikisto Stephen Hawking.

Daŭrigante ĉe akademia medio Sabrina jam konscias, ke la labormerkato jam malfermiĝas al ŝi. Jeff Bezos, kiu estas fondinto de la firmao “Amazon” kaj de la kosmonaŭta firmao “Blue Origin” diris, ke estas laborposteno atendante ŝin.

Ĉe Harvard-Universitato ŝi havas stipendion por disvolviĝo de esploroj, kaj permeso de sia instruisto por elekti siajn studaĵojn kaj metodojn. Sendependeco kaj memregeco allogas ŝin. “Estas tre bone havi stipendion por prizorgi nur cerbumadon. Mi havas multon por cerburmi”, tion Sabrina asertis.

Jen kelkaj konkeroj de Sabrina:
9-jaraĝa – kapablo je riparado kaj pilotado de aviadilo
14-jaraĝa – konstruo de propra aviadilo
16-jaraĝa – eniro en MIT, kie ŝi diplomiĝis per maximuma poentaro
24-jarĝa – diplomiĝanta en Harvard, kaj citita de Stephen Hawking


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Uzi telefonon dum strat-piediro pravigos monpunon

La plialtiĝo de trafikakcidentoj en Havajo (Usono) devigis la aŭtoritatojn de Honoluluo efektivigi urĝajn agojn, kiel aprobi leĝon, kiu malpermesas al piedirantoj uzi telefonon kaj aliajn elektronikajn aparatojn dum trapaso de stratoj. La leĝon estis aprobita de la magistrato antaŭ du semajnoj, per voĉdonoj sep favoraj kaj du kontraŭaj. Ekde la venonta 25-a tago de oktobro, kiu esti rimarkata uzante poŝtelefonon dum trairo surstrate, tiu devigos pagi monpunon inter 15 kaj 35 usonaj dolaroj, aŭ ĝis USD 99 okaze de rekulpiĝo.

Kirk Caldwell, kiu estas la urbestro de Honoluluo, agnoskas, ke tiu leĝo estas drasta, sed bezonata, pro neprudenta sinteno de la piedirantaro. “Ni bedaŭrinde rememoras, ke ni posedas titolon de urbo tia, kun plej alta indico pri homoj trafitaj de veturiloj ĉe strat-kruciĝoj, ĉefe la maljunuloj”.

Sed ondo da protestoj al tiu leĝo jam venis. Kritikuloj asertas, ke la registaro ne devus leĝodoni pri aferoj tuŝantaj la privatan vivon de la civitanoj.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Malajzio lanĉis konkurson pri “prevento de samseksemo”

homossexualismo

Aŭtoritatoj pri sano de Malajzio lanĉis konkurson pri ideoj de “prevento de samseksemo”, kiu estigis ondon de reagoj flanke de grupoj da GLAT-aktivuloj (gejoj, lesbaninoj, ambaŭseksemuloj kaj transgenruloj).

Laŭ la koncerna regularo la konkursantoj sendu filmentojn kiuj montru la “konsekvencojn” roli kiel GLAT, kaj ankaŭ pritrakti “preventon, kontroladon kaj helpopeton”.

Tiu konkurso, inkluzivas aliajn kategoriojn, kiel retseksumado, kaj seksa sano por reproduktado. Ĝi estis lanĉita lastĵaŭde (la 1-a de junio) kaj finiĝos je la venonta 31-a de aŭgusto. La venkontoj ricevos monpremiojn de 200 ĝis 800 eŭroj.

Malajzio estas azia multetna lando kun plimulto da islamanoj, kaj tie samseksemo estas tabuo, kun leĝaj monpunoj, kaĵ eĉ ĝis 20-jara malliberigo, al tiuj kiuj geje plenumi seksajn agojn.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.

Kuracistoj lertiĝos pri tekvondo cele al memdefendo je pacientatakoj

tekvondo

La kuracistoj de Institulo pri Medicinaj Sciencoj de la Tuta Barato (angla mallongigo AIIMS), kiu estas unu el la plej gravaj registaraj hospitalaj de la lando, estos trejnitaj pri memdefendo per tekvondo, ĉar kontraŭ ili plialtiĝis la perforto fare de pacientoj, laŭ informis ĉi merkrede hospitalaj fontoj.

Laŭ Vijay Gurjar, kiu estas prezidanto de la asocio pri doktoriĝantaj kuracistoj de AIIMS, tiu kreskigo de la perforto flanke de baratanaj pacientoj estas kaŭzata de tia nesufiĉa hospitala infrastrukturo, kaj pro tio, oni rimarkas oftecon pri manko de litoj kaj pritraktado al malsanuloj.

La asocio kontraktis du tekvondajn instruistojn, kiuj ekde la 15-a de majo instruos tiun lukton per 2-hora leciono ĉiŭtage, al tiuj kuracistoj kiuj volos lerni ĝin. Gurjar kalkulas, ke ĉirkaŭ 2 mil homoj ĉeestos la lecionojn, inklude kuracistoj, studentoj kaj funkciuloj de la hospitalo en Nov-Delhio.

Gurjar klarigis, ke la asocio planas proponi al Ministerio pri Sano, inkludon de lecionoj pri memdefendo kadre de la medicinaj kursoj.

Antaŭ monato kaj duono la kuracistoj de AIIMS protestis surhavante motorciklajn kaskojn dum siaj deĵoroj en la hospitalo, por esprimi solidaron al grupo da kvin kolegoj trafitaj de perforto tie nelonge.

En 2015 pli ol 75% de la baratanaj kuracistoj raportis esti trafitaj almenaŭ unufoje de ia perforto, laŭ Barata Medicina Asocio.


Ĉi tiu teksto estas adaptaĵo fare de Paulo Cesar Pires el portugallingva artikolo.